ශ්රී ලංකාවේ රියදුරන්ට නව ප්රසාද ලකුණු ක්රමයක්: ඔක්තෝබර් 01 සිට මාස 06 ක පෙරහුරුවක්!
මෙම නියමු ව්යාපෘතිය 2027 මාර්තු 31 වනදා දක්වා මාස හයක කාලයක් පුරා ක්රියාත්මක වේ. මෙම කාලසීමාව තුළදී යම් රථවාහන වරදක් සිදුවුවහොත්, ඒ සඳහා අහිමි වන ලකුණු ප්රමාණය පිළිබඳව පොලිස් නිලධාරීන් විසින් රියදුරන් දැනුවත් කරනු ලැබුවද, සැබවින්ම ලකුණු අඩුවීමක් සිදු නොවේ. මෙම ක්රමය සම්බන්ධයෙන් මහජනතාව අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සඳහා මෙම සහන කාලය ලබා දී ඇති අතර, 2027 මාර්තු 31 වනදායින් පසුව සැබෑ ලෙසම ලකුණු අඩුවීම ආරම්භ වේ.
LSN Sri Lanka ·
ශ්රී ලංකාවේ මාර්ගවල සිදුවන නොසැලකිලිමත් රිය පැදවීම් සහ රථවාහන වැරදි අවම කිරීම සඳහා ප්රසාද ලකුණු අඩු කිරීමේ (Driver Demerit Points System) නව ක්රමවේදයක් හඳුන්වා දීමට ප්රවාහන අමාත්යාංශය පියවර ගෙන තිබේ. ඒ අනුව, 2026 ඔක්තෝබර් 01 වනදා සිට මාස හයක කාලයක් සඳහා මෙම පද්ධතිය නියමු ව්යාපෘතියක් (Pilot Project) ලෙස ක්රියාත්මක කිරීමට නියමිතය.
</p>
<p>
මෙම ක්රමවේදයේ මූලික සංකල්පය සරල එකකි. එහිදී සෑම බලපත්රලාභී රියදුරෙකුටම ස්ථාවර ලකුණු සංඛ්යාවක් හිමි වන අතර, රථවාහන වරදක් සිදු කරන සෑම අවස්ථාවකදීම එකී ලකුණු සංඛ්යාවෙන් කිසියම් ප්රමාණයක් කැපී යයි. වරදේ බරපතලකම හෝ නැවත නැවතත් වැරදි සිදු කිරීම මත ලකුණු කැපී යාමේ වේගය වැඩි වන අතර, හිමි ලකුණු ප්රමාණය සම්පූර්ණයෙන්ම අහිමි වන රියදුරන්ගේ රියදුරු බලපත්රය යම් කාලසීමාවකට අත්හිටුවීමට නීතිමය ප්රතිපාදන සැලසේ.
</p>
<p>
ප්රවාහන, මහාමාර්ග සහ නාගරික සංවර්ධන අමාත්ය බිමල් රත්නායක අද ( සැප්තැම්බර් 28 වනදා ) පැවැති මාධ්ය හමුවකදී මෙම තීරණය ප්රකාශයට පත් කළේය. මෙම නියමු ව්යාපෘතිය 2027 මාර්තු 31 වනදා දක්වා මාස හයක කාලයක් පුරා ක්රියාත්මක වේ. මෙම කාලසීමාව තුළදී යම් රථවාහන වරදක් සිදුවුවහොත්, ඒ සඳහා අහිමි වන ලකුණු ප්රමාණය පිළිබඳව පොලිස් නිලධාරීන් විසින් රියදුරන් දැනුවත් කරනු ලැබුවද, සැබවින්ම ලකුණු අඩුවීමක් සිදු නොවේ. මෙම ක්රමය සම්බන්ධයෙන් මහජනතාව අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සඳහා මෙම සහන කාලය ලබා දී ඇති අතර, 2027 මාර්තු 31 වනදායින් පසුව සැබෑ ලෙසම ලකුණු අඩුවීම ආරම්භ වේ.
</p>
<p>
රියදුරෙකුට ලබාදෙන ආරම්භක ලකුණු සංඛ්යාව මෙතෙක් අවසන් වශයෙන් තීරණය කර නොමැති වුවද, වසර දෙකක කාලයක් සඳහා ලකුණු 24 ක ප්රමාණයක් ලබාදීමට මීට පෙර යෝජනා වී තිබුණි. එකී වසර දෙකක චක්රය තුළදී උපරිම සීමාවන් ඉක්මවා නොයන රියදුරන්ගේ ලකුණු, අදාළ කාලය අවසානයේදී නැවත යථා තත්ත්වයට පත්වේ. නව ක්රමය යටතේ රථවාහන වැරදි 33 ක් ආවරණය වන අතර, වඩාත් බරපතල වැරදි සඳහා වැඩි ලකුණු ප්රමාණයක් කැපී යනු ඇත. සුළු වශයෙන් ලකුණු අහිමි වන රියදුරන්ට තවදුරටත් රිය පැදවීමට අවස්ථාව හිමිවන නමුත්, දිගින් දිගටම වැරදි සිදුකරන්නන්ගේ ලකුණු ශේෂය වේගයෙන් පහත වැටෙනු ඇත. රියදුරු බලපත්රයක් අත්හිටුවීමට පෙර අදාළ රියදුරන් පුහුණු වැඩසටහන් සඳහා යොමු කිරීමටද බලධාරීන්ට හැකියාව පවතී.
</p>
<p>
ශ්රී ලංකාවේ මාර්ගවල දිනෙන් දින ඉහළ යන මාරාන්තික රියා අනතුරු සංඛ්යාව මෙම නව ක්රමවේදය හඳුන්වා දීමට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත. පොලිස් වාර්තාවලට අනුව පසුගිය වසර කිහිපය තුළ රථවාහන අනතුරුවල පැහැදිලි වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ:
</p>
<p>
2023: මාරාන්තික අනතුරු 2,231 යි, සිදුවූ මරණ 2,341 යි
</p>
<p>
2024: මාරාන්තික අනතුරු 2,403 යි, සිදුවූ මරණ 2,521 යි
</p>
<p>
2025: මාරාන්තික අනතුරු 2,597 යි, සිදුවූ මරණ 2,746 යි
</p>
<p>
2026 වසරේ මේ දක්වා කාලය තුළද මෙම සංඛ්යාලේඛන ඉහළ අගයක පවතී. සැප්තැම්බර් මැද භාගය වන විට මාරාන්තික අනතුරු 1,849 ක් පමණ වාර්තා වී ඇති අතර, සිදුවූ මරණ සංඛ්යාව පසුගිය වසරේ අදාළ කාලසීමාවට වඩා ඉහළ ගොස් තිබේ. මාර්ග අනතුරුවලින් මියයන පිරිස අතරින් වැඩිම ප්රතිශතයක් පාගමනින් ගමන් කරන්නන් සහ යතුරුපැදිකරුවන් වේ. දඩ මුදල් අය කිරීම පමණක් මගින් නැවත නැවතත් වැරදි කරන රියදුරන් පාලනය කිරීමට නොහැකි වී ඇති අතර, එකම වරද දිගින් දිගටම සිදුකරන රියදුරන් හඳුනාගෙන ඔවුන්ට එරෙහිව පියවර ගැනීමට මෙතෙක් නිසි ක්රමවේදයක් නොතිබූ බව අමාත්යවරයා පෙන්වා දුන්නේය.
</p>
<p>
ලෝකයේ රටවල් 30 කට වැඩි ප්රමාණයක මෙම ප්රසාද ලකුණු ක්රමය වසර ගණනාවක සිට සාර්ථකව භාවිත කෙරේ. එකී රටවල සිදුකර ඇති පර්යේෂණවලට අනුව, මෙම පද්ධතිය හඳුන්වා දී මුල් මාස 12 ත් 18 ත් අතර කාලය තුළ සමස්ත අනතුරු සහ මරණ සංඛ්යාව සියයට 15 සිට 20 දක්වා ප්රමාණයකින් පහත වැටී ඇත. ඉතාලිය සහ ස්පාඤ්ඤය වැනි රටවල සිදුකළ අධ්යයනවලින්ද තහවුරු වී ඇත්තේ නීතිය තදින් ක්රියාත්මක කිරීම සහ මහජනතාව දැනුවත් කිරීම සමඟ මෙම ක්රමය ක්රියාත්මක කිරීමේදී යහපත් ප්රතිඵල ලැබෙන බවය. මෙහි වැඩිම බලපෑමක් එල්ල වන්නේ නැවත නැවත වැරදි කරන රියදුරන්ට වන අතර, නීතිගරුකව රිය පදවන බහුතරයකට මෙයින් කිසිදු බාධාවක් සිදු නොවේ.
</p>
<p>
ලබන වසරේ සිට මෙම සම්පූර්ණ ක්රියාවලිය ඩිජිටල් පද්ධතියක් ඔස්සේ ක්රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. ඒ අනුව දඩ මුදල් ගෙවීම මෙන්ම ලකුණු කැපී යාමද ඩිජිටල් තාක්ෂණය ඔස්සේ සටහන් වේ. රියදුරෙකු දඩ මුදල ගෙවූ පසු, අහිමි වූ ලකුණු සංඛ්යාව සඳහන් රිසිට්පතක් සහ කෙටි පණිවිඩයක් (SMS) අදාළ රියදුරු වෙත ලැබෙනු ඇත. ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්යාංශය, මෝටර් රථ ප්රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව, ලංකාපේ (LankaPay) සහ ගොව්ටෙක් (GovTech) ආයතන පොලිසිය හා එක්ව මෙම ඩිජිටල් පද්ධතිය නිර්මාණය කරමින් සිටී. එමෙන්ම, ලකුණු සපිරීමෙන් පසු රියදුරු බලපත්ර අත්හිටුවීම සඳහා අවශ්ය වන නීතිමය සංශෝධනයන්ද ඉදිරියේදී සිදුකිරීමට නියමිතය.
</p>
<p>
මෙම නියමු ව්යාපෘතිය යනු අවසන් තීරණය නොවන අතර එය පද්ධතියේ ප්රායෝගික සාර්ථකත්වය උරගා බලන පෙරහුරුවකි. අධිවේගී මාර්ග සහ ප්රධාන මහාමාර්ගවල ගමන් කරන රියදුරන්ට මෙම ක්රමවේදය පළමුවෙන්ම අත්විඳීමට සිදුවනු ඇත. මහජනතාව, පොලිසිය සහ තාක්ෂණික පද්ධති මෙම නව වෙනසට හුරු වූ පසුව, 2027 මාර්තු මාසයෙන් පසුව සම්පූර්ණ පද්ධතියම බලාත්මක කිරීමට බලධාරීන් අපේක්ෂා කරයි.