අද රටේ එක් කලාපයකට මිලි මීටර 100 ඉක්මවූ තද වැසි... තවත් කලාපයකට අඛණ්ඩ නියඟය....

දිවයින ආසන්න පහළ වායුගෝලයේ පවතින කැලඹිල්ල හේතුවෙන් බස්නාහිර, සබරගමුව, මධ්‍යම, දකුණ සහ ඌව පළාත්වලත් අම්පාර සහ මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කවලත් අහස වලාකුළින් බරව පවතී. විටින් විට වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇති විය හැකි අතර ඇතැම් ස්ථානවලට මිලිමීටර් 100ට වැඩි තද වැසි ඇති විය හැකිය.

</p>

<p>

ඊයේ (14) උදෑසන 8.30 සිට අද අලුයම 3 දක්වා වැඩිම වර්ෂාපතනය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ කිරිඳිවැල, වස්ලතාලාරාමයෙන් වාර්තා විය — මි.මී. 146.5කි. කළුතර හල්වතුර වතුයායෙන් මි.මී. 123.5ක්ද, ගාල්ල ගුරුදියපොත තේ කර්මාන්ත ශාලාවෙන් මි.මී. 117ක්ද, රත්නපුර කරඳන තේ කර්මාන්ත ශාලාවෙන් මි.මී. 114.5ක්ද වාර්තා විය.

</p>

<p>

මීගමුව සිට කොළඹ, ගාල්ල, හම්බන්තොට සහ පොතුවිල් හරහා මඩකලපුව දක්වා වෙරළට ඔබ්බෙන් වන මුහුදේ විටින් විට වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇති වේ. සුළං නිරිත දෙසින් හෝ නිශ්චිත දිශාවකින් තොරව පැ.කි.මී. 25–35ක පමණ වේගයෙන් හමා එන අතර කොළඹ සිට පොතුවිල් දක්වා වෙරළට ඔබ්බෙන් වන මුහුදු ප්‍රදේශවල සුළගේ වේගය විටින් විට පැ.කි.මී. 50 දක්වා වැඩි විය හැකිය. ගිගුරුම් සහිත වැසි වලදී එම මුහුදු ප්‍රදේශ තාවකාලිකව ඉතා රළු විය හැකිය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ලෝක කාලගුණය සහ එල් නිනෝ</span>

</p>

<p>

මෙම තත්ත්වය හුදෙක් දේශීය කැලඹිල්ලක් පමණක් නොවේ. 2026 වසන්තයේ සිට පැවති එල් නිනෝ තත්ත්වය දැන් ඉතා ප්‍රබල මට්ටමකට ළඟා වෙමින් පවතී. ජපාන කාලගුණ ඒජන්සියට අනුව අගෝස්තුවේ නිනෝ-3 කලාපයේ මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයට වඩා +3.4°Cක් වූ අතර එය 1997 වාර්තාගත අගය ඉක්මවයි.

</p>

<p>

ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පරිපාලනය (NOAA) සහ අනෙකුත් ආයතනවල සැප්තැම්බර් අනාවැකිවලට අනුව ඔක්තෝබර්–දෙසැම්බර් කාලයේදී “ඉතා ප්‍රබල” එල් නිනෝවක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව 90%කට වඩා වැඩිය; ඉතිහාසයේ ප්‍රබලම එල්නිනෝ තත්ත්වයක් අතරට යාමේ සම්භාවිතාවද ඉහළය. එය 2027 මුල් වසන්තය දක්වා පැවතීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත.

</p>

<p>

එල් නිනෝ යනු සමක පැසිෆික් සාගරයේ මුහුදු මතුපිට උණුසුම් වීමය. එය වෝකර් සංසරණය ( මෙය සාගර ජලයේ උෂ්ණත්ව වෙනස්කම් හේතුවෙන් නිර්මාණය වන සුළං සහ වායු ධාරා පද්ධතියකි) දුර්වල කර, ඉන්දුනීසියාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව අවට අඩු වැසි සහ නියඟය ඇති කරයි. නැගෙනහිර අප්‍රිකාව සහ දකුණු ඇමරිකාවේ සමහර ප්‍රදේශවලට අධික වැසි ගෙන එයි. දකුණු ආසියාවේදී එහි බලපෑම සරල නොවේ. නිරිතදිග මෝසම් සමහර වසරවල දුර්වල වන අතර, අන්තර් මෝසම් කාලවලදී පහළ මට්ටමේ කැලඹිලි හරහා කෙටි කාලීන තද වැසිද ඇති විය හැකිය.

</p>

<p>

ශ්‍රී ලංකාවේ දැන් දක්නට ලැබෙන්නේ එම ද්විත්ව මුහුණුවරය. නිරිතදිග කඳුකරය සහ තෙත් කලාපයට පහළ වායුගෝලීය කැලඹිල්ලකින් තද වැසි ලැබෙන විට, වියළි සහ අතරමැදි කලාපවලට එම තෙතමනය ප්‍රමාණවත් ලෙස ළඟා නොවේ. මේ වසරේ නිරිතදිග මෝසම් කාලයේ (මැයි–සැප්තැම්බර්) සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනයෙන් 30%ක් පමණ ලැබිය යුතු කාලයේ වර්ෂාව අඩු වී ඇති අතර, නිරිත කොටසට වැසි ලැබුණත් වියළි කලාපය තවමත් ඉතා වියළිව පවතී.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">නිරිත දිග සීමාවෙන් එපිට නියඟය</span>

</p>

<p>

අම්පාර, අනුරාධපුර, මොණරාගල, පොළොන්නරුව, මඩකලපුව, මාතලේ සහ බදුල්ල ඇතුළු දිස්ත්‍රික්කවල දස දහස් ගණනක් පවුල් තවමත් පානීය ජල හිඟයෙන් පෙළෙති. අගෝස්තුවේ රජය දිස්ත්‍රික්ක හතකට ජලය බෙදාහැරීම ආරම්භ කළ අතර සැප්තැම්බර් මුලදී බලපෑමට ලක්වූ පිරිස 115,000කට වඩා වැඩි බව වාර්තා විය. කුඩා වැව් සිය ගණනක ජල මට්ටම ධාරිතාවෙන් 10% පමණ දක්වා පහත වැටිනි. මොණරාගල වැව් 800කට ආසන්න සංඛ්‍යාවෙන් 487ක් පමණ වියළී ඇති බව වාර්තා විය.

</p>

<p>

කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයට අනුව නියඟයෙන් දිවයින පුරා ගොවිබිම් අක්කර 37,000කට වඩා විනාශ වී ඇත. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පමණක් අක්කර 19,388ක් විනාශ වී ඇති අතර ගොවීන් 22,000කට වැඩි පිරිසක් බලපෑමට ලක්ව ඇත. උඩවලවේ කලාපයද දැඩි ලෙස පීඩාවට පත්ව ඇත. ගම්මානවල ළිං වියළී ගොස්, තිබේ. Reuters වාර්තාවලට අනුව සමහර ගොවීන් තමන්ගේ ජීවිත කාලය තුළ මෙතරම් දරුණු නියඟයක් දැක නැත.

</p>

<p>

මෙය “එක රටක් - කාල ගුණ දෙකක් ” යන රටාවය. තෙත් කලාපයේ ගංවතුර සහ නායයෑම් අවදානමක් ඇති වර්ෂාවකි. වියළි කලාපයේ ජල හිඟය, බෝග හානිය සහ පිපාසිත වන ජීවින් සහ මිනිසුන් අතර ගැටුමකි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඉදිරිය</span>

</p>

<p>

කාලගුණවිද්‍යාඥයින් පවසන්නේ එල් නිනෝ උච්චස්ථානය ඔක්තෝබර්–දෙසැම්බර් අතර බවය. ඊට පසු ඊසානදිග මෝසම් ආරම්භ වුවද, එල් නිනෝ වසරවලදී එම වර්ෂාවද අසමාන විය හැකිය. පරිසර අමාත්‍යවරයා අගෝස්තුවේ පැවසුවේ සැප්තැම්බර් තෙවන සතිය දක්වා සැලසුම් තිබෙන බවත්, අවශ්‍ය නම් දීර්ඝ කරන බවත්ය. වසර අවසාන මෝසම් වැසි බලාපොරොත්තු වුවද, 2027 මුලදී නියඟය නැවත ඇතිවිය හැකි බවද ඔහු සඳහන් කළේය.