බ්රෙන්ට් ඩොලර් 100 ඉක්මවයි: මැදපෙරදිග යුද්ධය දීර්ඝ වන බවට වෙළඳපොළ කියැවීම ප්රකාශ වේ..
සරලව කිවහොත් වෙළඳපොළ දැන් විශ්වාස කරන්නේ මෙය කෙටි කම්පනයක් නොව, මාස ගණනක් පවතින සැපයුම් අර්බුදයක් බවය. එම නිසා බ්රෙන්ට් ඩොලර් 100 සීමාව යළිත් පසුකර ගොස් තිබේ.
LSN Sri Lanka ·
ලෝක තෙල් මිලෙහි මූලික දර්ශකය වන බ්රෙන්ට් බොර තෙල් මිල අද (සැප්තැම්බර් 9) බැරලයකට ඇමරිකානු ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා ගියේය. ජූලි 24 න් පසු පළමු වරට මෙම සංකේතාත්මක සීමාව බිඳුණු අතර, මැදපෙරදිග ගැටුම තවදුරටත් දීර්ඝ වන බවට වෙළඳපොළ දැන් මිල ගණනය කරන බව ප්රධාන ආර්ථික විශ්ලේෂණ පෙන්වා දෙයි.
</p>
<p></p>
<p>
රොයිටර් වාර්තාවට අනුව, සිංගප්පූරු වෙළඳපොළේ බ්රෙන්ට් ඉදිරි ගනුදෙනු මිල බැරලයකට ඩොලර් 100.19 දක්වා ඉහළ ගොස්, පසුව ඩොලර් 99.93 පමණ වෙළඳාම් විය. එය පෙරදිනට සාපේක්ෂව සියයට 2ක් පමණ ඉහළ යාමකි. ඇමරිකානු බටහිර ටෙක්සාස් (WTI) මිල ඩොලර් 94.50 පමණ විය.
</p>
<p></p>
<p>
<span style="color:#dc2626">මිල නැගීමේ පසුබිම </span>
</p>
<p></p>
<p>
පෙබරවාරි 28 දා ආරම්භ වූ ඇමරිකා–ඉරාන යුද්ධයෙන් පසු බ්රෙන්ට් මිල අප්රේල් 30 වන විට බැරලයකට ඩොලර් 126.41 දක්වා ඉහළ ගියේය. අගෝස්තු මුල සිට පමණක් මිල සියයට 25ක් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත. හේතුව පැහැදිලිය: ස්ථිර සටන් විරාමයක් ගැන බලාපොරොත්තු මැකී යාම සහ සැපයුම් මාර්ග නැවතත් බිඳ වැටීමයි.
මේ සතියේ ඉරානයට සම්බන්ධ හූති කණ්ඩායම සෞදි අරාබියේ තෙල් පහසුකම් වෙත ප්රහාර එල්ල කර පහසුකම් ගිනි තැබුවේය. එමෙන්ම ඇමරිකානු හමුදාව ඉරාන ටැංකි නැව් කිහිපයක් විනාශ කළ අතර, ඉරානය ජෝර්දානයේ ඇමරිකානු කඳවුරකට මිසයිල එල්ල කර හෝමුස් සමුද්රසන්ධිය අසල නැව් වෙත ප්රහාර එල්ල කළේය. මෙය ගැටුම තවත් පුළුල් වීමේ සංඥාවක් ලෙස වෙළඳපොළ තක්සේරු කරයි.
</p>
<p></p>
<p>
<span style="color:#dc2626">හෝමුස් සහ රතු මුහුද: සැපයුමේ බිඳවැටීම </span>
</p>
<p></p>
<p>
යුද්ධයට පෙර ලෝක තෙල් ප්රවාහයෙන් පහෙන් එකක් පමණ හෝමුස් සමුද්රසන්ධිය හරහා ගලා ගියේය. Rystad Energy ප්රකාරව, අගෝස්තු 30 දා සටන් නැවත ආරම්භ වීමට පෙර සතියේ දිනකට බැරල් මිලියන 8–9ක් පමණ හෝමුස් හරහා ප්රවාහනය වුව ද මෑතදී එය බැරල් මිලියන 2කටත් අඩු වී ඇත. රතු මුහුද හරහා තිබූ විකල්ප මාර්ගය ද හූති ප්රහාර නිසා අවදානම් සහගත වී තිබේ.
</p>
<p></p>
<p>
Capital Economics හි හමද් හුසේන් පැවසුවේ වෙළඳපොළ දැන් “දීර්ඝ ගැටුමක්” සහ මැදපෙරදිග තෙල් ප්රවාහය තවදුරටත් බාධා වීමේ අවදානම විසින් මිල ගණනය කරන බවය. ඔමාන් බොක්කේ නැවෙන් නැවට තෙල් මාරු කිරීම් අඩු වුවහොත් මිල තවත් ඉහළ යනු ඇතැයි ඔහු අනතුරු අඟවයි.
</p>
<p></p>
<p>
ජාත්යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය (IEA) පසුගිය මාසයේ පැවසුවේ මෙම වසරේ ලෝක තෙල් සැපයුම දිනකට බැරල් මිලියන 4.3කින් (සියයට 4ක් පමණ) පහත වැටෙනු ඇති බවය. ඇමරිකාව, කැනඩාව සහ ගයනා වැනි OPEC නොවන නිෂ්පාදකයන් නිෂ්පාදනය වැඩි කළද, ගල්ෆ් කලාපයේ අහිමි වූ ප්රවාහය පියවා ගැනීමට එය ප්රමාණවත් නොවේ.
<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://www.economist.com/sites/default/files/images/2019/06/articles/main/20190629_wom945.png" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>
</p>
<p></p>
<p>
<span style="color:#dc2626">බැංකු අනාවැකි වෙනස් වෙයි</span>
</p>
<p></p>
<p>
මෑත දිනවල Goldman Sachs, Bank of America සහ HSBC ඇතුළු බැංකු කිහිපයක්ම තෙල් මිල පුරෝකථන ඉහළ දමා ඇත.
</p>
<p></p>
<p>
Goldman Sachs දෙසැම්බර් 2026 බ්රෙන්ට් අනාවැකිය ඩොලර් 5කින් ඉහළ දමා ඩොලර් 85ක් කළේය. නැව් ප්රහාර තවත් තීව්ර වුවහොත් ඩොලර් 120ක් දක්වා යා හැකි බවත්, ගල්ෆ් අපනයන සාමාන්ය තත්ත්වයට පත්වුවහොත් ඩොලර් 80ක් දක්වා පහත වැටිය හැකි බවත් එම බැංකුව පවසයි.
</p>
<p></p>
<p>
Morgan Stanley සිව්වන කාර්තුවේ සාමාන්ය බ්රෙන්ට් මිල ඩොලර් 100ක් ලෙස දකියි.
</p>
<p></p>
<p>
HSBC 2026 සහ 2027 අනාවැකි ද ඉහළ දමා ඇත.
</p>
<p></p>
<p>
Abaxx Markets හි ජෙෆ්රි කරී මෙය “තාවකාලික කම්පනයක් නොව අවදානමට ගෙවන අමතර මිලක් ” ලෙස විස්තර කළේය. එය අඩු වීමට නොව වැඩි වීමට ඉඩ ඇති බව ඔහුගේ තක්සේරුවයි.
</p>
<p></p>
<p>
<span style="color:#dc2626">ලංකාවට බලපෑම </span>
</p>
<p></p>
<p>
ශ්රී ලංකාවේ ඉන්ධන මිල ලෝක බොර තෙල් මිල සහ ආනයන පිරිවැය සමඟ සම්බන්ධ සූත්රයකට යටත්ව වෙනස් වේ.
බ්රෙන්ට් බොර තෙල් ගැලුම ඩොලර් 100ට ඉහළින් රැඳී සිටියහොත්, ඊළඟ මාසික සූත්ර සංශෝධනයේදී පොම්ප මිල තවත් ඉහළ යාමේ පීඩනයක් ඇතිවිය හැක. ප්රවාහනය, ධීවර කර්මාන්තය සහ ජීවන වියදම මත එහි බලපෑම කෙලින්ම වැටේ. යුද්ධය ආරම්භයේ සිට ලංකාවේ ඉන්ධන මිල දැනටමත් සියයට 45–50ක් පමණ ඉහළ ගොස් තිබුණි.
</p>
<p></p>
<p>
<span style="color:#dc2626">වෙළඳපොළේ දැන් පවතින තර්කය </span>
</p>
<p></p>
<p>
විශ්ලේෂන අන්ත දෙකක ඇත. එක් පැත්තකින් චීන ඉල්ලුම අඩුවීම සහ ඇමරිකානු නිෂ්පාදනය ඉහළ යාම නිසා ඉන්ධන මිල තවත් ඉහළ යාම වළක්වන බව තර්ක කරයි. අනෙක් පැත්තෙන්, හෝමුස් සහ රතු මුහුද යන මාර්ග දෙකම අවදානම් සහගත වීම, ඩීසල් හිඟය සහ අවදානමට ගෙවන අමතර මිල නිසා මිල පහළට යාමට අපහසු බව කියැවෙ.
</p>
<p></p>
<p>
සරලව කිවහොත් වෙළඳපොළ දැන් විශ්වාස කරන්නේ මෙය කෙටි කම්පනයක් නොව, මාස ගණනක් පවතින සැපයුම් අර්බුදයක් බවය. එම නිසා බ්රෙන්ට් ඩොලර් 100 සීමාව යළිත් පසුකර ගොස් තිබේ. .
</p>
<p></p>
<p>
<span style="color:#1d4ed8">මූලාශ්ර: Reuters, New York Times, Goldman Sachs, IEA, Rystad Energy, Capital Economics</span>