World · Sri Lanka Bureau
ට්රම්ප්ගේ ‘ග්රීන්ලන්තය මිලදී ගැනීමේ’ අරමුණට වඩා වෙනස් විදිහට සිදුවන ඇමරිකාවේ “ග්රීන්ලන්ත අත්පත් කරගැනීම“
ගිවිසුමේ සම්පූර්ණ පෙළ තවමත් නිකුත් කර නැත. එබැවින් නව කඳවුරු කීයක් ඉදිවේද, ආයෝජන පරීක්ෂා කිරීමේ යාන්ත්රණය කෙසේ ක්රියාත්මක වේද යන්න පිළිබඳ විස්තර තවමත් පැහැදිලි නැත. කෙසේ වෙතත්, මෙය ට්රම්ප් පරිපාලනයේ විදේශ ප්රතිපත්තියේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ.
LSN Sri Lanka ·

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, ඩෙන්මාර්කය සහ ග්රීන්ලන්තය අතර ආර්ක්ටික් කලාපයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ නව ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමට එකඟ වී ඇති බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කර තිබේ. මෙම ගිවිසුම ට්රම්ප්ගේ දිගුකාලීන අරමුණ වූ ග්රීන්ලන්තය ඇමෙරිකාවට අත්පත් කර ගැනීම හෝ මිලදී ගැනීම ඉක්මවා යන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට ඇමෙරිකාවට දිවයිනේ හමුදා පැවැත්ම පුළුල් කිරීමටත්, එහි සතුරු රටවල්වලට කඳවුරු හෝ සංවේදී ආයෝජන කිරීම වැළැක්වීමටත් ඉඩ සලසයි.
</p>
<p>
ට්රම්ප් සිය ටෘත් සෝෂල් ගිණුමේ ලියා ඇත්තේ, ඩෙන්මාර්කයේ සහ ග්රීන්ලන්තයේ නියෝජිතයන් සමඟ කටයුතු කරමින් ඇමෙරිකාවට ග්රීන්ලන්තයේ ආරක්ෂාව සහ ඇමෙරිකාවේ ආරක්ෂාව සඳහා අවශ්ය දේ කිරීමට “සදාකාලිකව” සම්පූර්ණ හැකියාව තහවුරු කර ගත් බවය. ගිවිසුමට කල් ඉකුත්වීමේ දිනයක් නොමැති බවත් ඔහු පැවසීය.
</p>
<p>
“මෙය ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට සිහිනයක් සැබෑ වීමක්,” ට්රම්ප් ලියා තිබේ. ග්රීන්ලන්තයේ සුදුසු කොටසක විශාල හමුදා පැවැත්මක් වහාම ආරම්භ කරන බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">ගිවිසුමේ ප්රධාන කොන්දේසි</span>
</p>
<p>
<span style="color:#1d4ed8">රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරියෙකු නිර්නාමිකව පැවසූ පරිදි මෙම ගිවිසුමෙන්:</span>
</p>
<p>
• නාටෝ නොවන රටවල්වලට ග්රීන්ලන්තයේ හමුදා කඳවුරු ඉදිකිරීම හෝ හමුදා පැවැත්මක් පවත්වාගෙන යාම තහනම් කෙරේ.</p>
<p>
• සංවේදී ආයෝජන කිරීමට ඇමෙරිකාවට සහ එහි මිත්ර රටවලට පමණක් ඉඩ දෙනු ලැබේ.</p>
<p>
• ඇමෙරිකාවට ස්ථිර ප්රවේශය, කඳවුරු පිහිටුවීම සහ ගුවන් මාර්ග අයිතිය ලැබේ.</p>
<p>
• ග්රීන්ලන්තය නිදහස් රාජ්යයක් බවට පත් වුවද මෙම කොන්දේසි අදාළ වේ.</p>
<p>
ඇමෙරිකාවට දැනටමත් 1951 ආරක්ෂක ගිවිසුම යටතේ ග්රීන්ලන්තයේ පුළුල් ගුවන් මාර්ග සහ කඳවුරු අයිතියක් ඇත. වයඹ දිග දුරස්ථ ප්රදේශයේ පිටුෆික් අභ්යවකාශ කඳවුර (පැරණි තූල් ගුවන් කඳවුර) දැනටමත් ක්රියාත්මකය. නව ගිවිසුම මෙම පැවැත්ම වඩාත් ස්ථිර සහ පුළුල් කරන බව වාර්තා වේ.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">ඩෙන්මාර්කය සහ ග්රීන්ලන්තයේ ප්රතිචාරය</span>
</p>
<p>
ඩෙන්මාර්ක අගමැතිනි මෙට්ටේ ෆ්රෙඩෙරික්සන් ප්රකාශ කළේ මෙම ගිවිසුම ආර්ක්ටික් සහ උතුරු අත්ලාන්තික් කලාපයේ පොදු ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කරන බවයි. ඒ සමඟම ඩෙන්මාර්ක් රාජධානියේ ස්වෛරීභාවය සහ භෞමික අඛණ්ඩතාව මෙන්ම ග්රීන්ලන්ත ජනතාවගේ ස්වයං නිර්ණය කිරීමේ අයිතියද පිළිගන්නා බව ඇය අවධාරණය කළාය.
</p>
<p>
ග්රීන්ලන්ත අගමැති ජෙන්ස්-ෆ්රෙඩෙරික් නීල්සන් පැවසුවේ ගිවිසුම ග්රීන්ලන්තයේ අවශ්යතා පිළිගන්නා අතර ජාත්යන්තර සහයෝගීතාවයේ දිවයිනේ ස්ථානය තහවුරු කරන බවය. “මෙය අප සැමට ප්රයෝජනවත්,” ඔහු කීවේය.
</p>
<p>
ගිවිසුම ලබන සතියේ නිව්යෝර්ක්හි පැවැත්වෙන එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල රැස්වීමේදී අත්සන් කිරීමට නියමිතය. පාර්ලිමේන්තු ක්රියාපටිපාටිවලින් පසුව එය බලාත්මක වනු ඇත.
</p>
<p>
ඇමෙරිකානු විදේශ ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ මෙය “ඓතිහාසික ගිවිසුමක්” ලෙස වර්ණනා කරමින් ග්රීන්ලන්තය සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකාවේ ජාතික ආරක්ෂක ගැටලු “ස්ථිරව සහ සම්පූර්ණයෙන්ම” විසඳා ඇති බව පැවසීය. ග්රීන්ලන්තය උතුරු ඇමෙරිකාවේ උපායමාර්ගික ආරක්ෂක කලාපයේ කොටසක් ලෙස සදාකාලිකව පවතිනු ඇති බවත් ඔහු කීවේය.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">පසුබිම: ට්රම්ප්ගේ තර්ජන සහ රාජ්යතාන්ත්රික අර්බුදය </span>
</p>
<p>
ට්රම්ප් 2025 ජනවාරියේ දෙවන වාරය ආරම්භ කළ දා සිට ග්රීන්ලන්තය “අත්පත් කර ගන්නා” බවට හෝ මිලදී ගන්නා බවට පුනරුච්ඡාරණය කළේය. දිවයිනේ උපායමාර්ගික පිහිටීම සහ ඛනිජ සම්පත් ඔහුගේ ප්රධාන තර්ක විය. මෙම ප්රකාශ යුරෝපයේ දැඩි විරෝධයට ලක් වූ අතර නාටෝ සබඳතාවලට පීඩනයක් එල්ල විය.
</p>
<p>
ග්රීන්ලන්තය ඩෙන්මාර්කයේ ස්වාධීන භූමියකි. එහි ජනතාව නිදහස අපේක්ෂා කරන අතර ඇමෙරිකානු පාලනයට එරෙහිව විරෝධතා දැක්වූහ. නුවුක්හි ඇමෙරිකානු කොන්සියුලර් කාර්යාලය මෙම ඉදිරියේ විරෝධතා ද පැවැත්විණි.
</p>
<p>
විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම ගිවිසුම ට්රම්ප්ගේ මුල් අරමුණට වඩා ඈතින් ගිය දේශපාලන සම්මුතියක් බවය. අත්ලාන්තික් කවුන්සිලයේ ඉම්රාන් බයූමි පැවසුවේ බොහෝ ඉලක්ක රාජ්යතාන්ත්රික මාර්ගයෙන්ම ලබා ගත හැකිව තිබූ බවත්, නාටෝ සබඳතාවලට අනවශ්ය පීඩනයක් එල්ල කිරීමෙන් තොරව කටයුතු කළ හැකිව තිබූ බවත්ය.
</p>
<p>
ගිවිසුමේ සම්පූර්ණ පෙළ තවමත් නිකුත් කර නැත. එබැවින් නව කඳවුරු කීයක් ඉදිවේද, ආයෝජන පරීක්ෂා කිරීමේ යාන්ත්රණය කෙසේ ක්රියාත්මක වේද යන්න පිළිබඳ විස්තර තවමත් පැහැදිලි නැත. කෙසේ වෙතත්, මෙය ට්රම්ප් පරිපාලනයේ විදේශ ප්රතිපත්තියේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ.