නියඟය සහ ධාරාණිපාත වරුසාව දෙකට බෙදි රට පෙළන හැටි...

ශ්‍රී ලංකාවේ කාලගුණය මේ වන විට දෙපැත්තකට බෙදී ඇත. නිරිතදිග කලාපයේ නිරිතදිග මෝසම් වැසි තීව්‍ර වෙමින් ගංවතුර හා නායයෑම් අවදානමක් ඇති කරන අතර, නැගෙනහිර, උතුරු මැද සහ උතුරු ප්‍රදේශවල එල් නිනෝ බලපෑමෙන් පැවති අධික නියඟය සම්පූර්ණයෙන් තුරන් වී නැත.

</p>

<p>

කෙසේ වෙතත් එම ප්‍රදේශවලටද විටින් විට වැසි වැටෙමින් තිබේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">නිරිතදිග මෝසම් වර්ෂාවේ ස්වරූපය</span>

</p>

<p>

කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව මේ වන විට ක්‍රි නිරිතදිග මෝසම ක්‍රියාකාරීව පවතී. සැප්තැම්බර් 20 වනදා පෙරවරු 6.00ට නිකුත් කළ ඇම්බර් වර්ණය සහිත දෙවන මට්ටමේ අවවාදාත්මක නිවේදනයට අනුව බස්නාහිර සහ සබරගමුව පළාත් මෙන්ම මහනුවර, නුවරඑළිය, ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවල ඇතැම් ස්ථානවලට මිලිමීටර් 100 ඉක්මවන තද වැසි ඇතිවිය හැකිය. මෙම අවවාදය සැප්තැම්බර් 21 වනදා පෙරවරු 6.00 දක්වා වලංගුය.

</p>

<p>

සැප්තැම්බර් 19 පෙරවරු 8.30 සිට 20 පෙරවරු 6.00 දක්වා වාර්තා වූ වැසි අතර කෑගල්ලේ මාලිබොඩ ප්‍රදේශයෙන් මි.මී. 103.5ක්, ගාල්ලේ දෙල්ලව තේ කර්මාන්ත ශාලාවෙන් 93.5ක් සහ ගුරුදියපොත තේ කර්මාන්ත ශාලාවෙන් 87.5ක් ලෙස වාර්තා විය. කළුතර ප්‍රදේශයෙන්ද මි.මී. 83ක් වැසි වාර්තා වී තිබේ.

</p>

<p>

බස්නාහිර, සබරගමුව සහ වයඹ පළාත් මෙන්ම ගාල්ල, මාතර, මහනුවර සහ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කවල විටින් විට වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇතිවේ. ගිගුරුම් සහිත වැසි සමඟ තාවකාලික තද සුළං සහ අකුණු අවදානමක් ද ඇත.

</p>

<p>

ඌව පළාතේත් මුලතිව්, මඩකලපුව සහ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කවලත් ස්ථාන ස්වල්පයකට පස්වරු 2ට පසු වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇතිවිය හැකිය.

මෙය සාමාන්‍ය නිරිතදිග මෝසම් වැස්සකට වඩා තීව්‍ර අවස්ථාවක් ලෙස කාලගුණ දෙපාර්තමේන්තුව විස්තර කරයි. අන්දමන් මුහුදේ අඩු පීඩන කලාපයක් සෑදීමේ හැකියාවක් ද වාර්තා වී තිබේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ගංවතුර සහ නායයෑම් තත්ත්වය</span>

</p>

<p>

ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානයේ (DMC) නවතම වාර්තා අනුව දින දෙකක තද වැසි හේතුවෙන් මරණ 14ක් සිදුවී ඇති අතර තවත් දෙදෙනෙකු අතුරුදන්ව සිටී. බලපෑමට ලක්වූවන් ආසන්න වශයෙන් 250,000ක් පමණ වේ. බලපෑමට ලක්වූ දිස්ත්‍රික්ක අටකි.

</p>

<p>

• කෑගල්ල: මරණ 5ක් (අරණායක නායයෑමකින් එකම පවුලේ සිව්දෙනෙකු ඇතුළුව)</p>

<p>

• රත්නපුර: මරණ 3ක්</p>

<p>

• ගම්පහ: මරණ 2ක්</p>

<p>

• කොළඹ, කළුතර, පුත්තලම සහ ගාල්ල: එක් එක් දිස්ත්‍රික්කයෙන් එක් මරණයක් බැගින්</p>

<p>

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය වඩාත්ම බලපෑමට ලක්ව ඇති අතර එහි පුද්ගලයන් 160,000ක් පමණ බලපෑමට ලක්ව ඇත. කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ 50,000ක් පමණ බලපෑමට ලක්ව ඇත. අනෙකුත් දිස්ත්‍රික්ක අතර රත්නපුර, පුත්තලම, කළුතර, නුවරඑළිය, කෑගල්ල, මහනුවර, කුරුණෑගල සහ ගාල්ල ඇතුළත් වේ. බොහෝ දෙනෙකු තම නිවෙස්වලම රැඳී සිටින අතර 20,000ක් පමණ කඳවුරුවලට හෝ ඥාතීන්ගේ නිවෙස්වලට ගොස් ඇත.</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">නායෙ යෑම් අනතුරු ඇඟවීම</span></p>

<p>

ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය (NBRO) රත්නපුර, කෑගල්ල, කළුතර, ගාල්ල සහ නුවරඑළිය ඇතුළු දිස්ත්‍රික්ක කිහිපයකට දෙවැනි මට්ටමේ නායයෑම් අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර තිබේ. කැලණි ගඟ ඇතුළු ඇතැම් ගංගාවල ජල මට්ටම ඉහළ යමින් පවතින බවත්, ජනතාව අවදියෙන් සිටිය යුතු බවත් ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය අවධාරණය කරයි.

</p>

<p>

සැප්තැම්බර් 19 වනදා වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කළේ ප්‍රධාන ගංගාවල ජල මට්ටම තවමත් සාමාන්‍ය පරාසය තුළ පවතින බවයි. නමුත් තද වැසි අඛණ්ඩව පවතින බැවින් තත්ත්වය ඉක්මනින් වෙනස් විය හැකිය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">නැගෙනහිර, උතුරු මැද සහ උතුරේ නියඟය තුරන් වී තිබේද?</span>

</p>

<p>

නිරිතදිග ප්‍රදේශවලට තද වැසි ඇදහැලුණද නැගෙනහිර, උතුරු මැද සහ උතුරු පළාත්වල පවතින වියළි කාලගුණික තත්ත්වය තවමත් මුළුමනින්ම පහව ගොස් නැත. සෘතුමය කාලගුණ අනාවැකිවලට අනුව ප්‍රබල එල් නිනෝ (El Niño) තත්ත්වයක් සක්‍රියව පැවතීම මීට ප්‍රධාන හේතුව වී ඇත.

</p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://lankasara.com/wp-content/uploads/2023/08/26indiaclimate-hp-superJumbo.jpg" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ දත්තයන්ට අනුව නියඟය හේතුවෙන් වී වගා අක්කර 37,101ක් පමණ විනාශ වී ඇති අතර, ගොවීන් 32,967කට අධික සංඛ්‍යාවක් බලපෑමට ලක්ව සිටිති. මෙයින් වැඩිම හානිය කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයෙන් (අක්කර 19,388) සහ උඩවලවේ ප්‍රදේශයෙන් (අක්කර 10,000කට වැඩි) වාර්තා වේ.

</p>

<p>

උතුර සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලට විටින් විට වැසි ලැබුණද, සිඳීගිය වැව් පිරීමට හෝ නියඟය නිමාවීමට එම වර්ෂාපතනය ප්‍රමාණවත් වී නැත. සැප්තැම්බර් මුලදී අපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය ප්‍රකාශ කළේ දිස්ත්‍රික්ක 7ක පුද්ගලයන් 115,000කට අධික පිරිසකට පානීය ජල හිඟයක් ඇති බවය. රජය ජල බෙදාහැරීම් දිගටම සිදු කරමින් සිටී. මුලතිව් කලපුවේ මත්ස්‍යයන් මියයෑම් ඇතුළු පාරිසරික බලපෑම්ද වාර්තා විය.

</p>

<p>

කෙසේ වෙතත් මේ දිනවල කාලගුණ අනාවැකිවලට අනුව ඌව පළාතේත් මුලතිව්, මඩකලපුව සහ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කවලත් පස්වරුවේ වැසි හෝ ගිගුරුම් සහිත වැසි ඇතිවීමේ හැකියාවක් ඇත. එනම් නියඟයෙන් පීඩා විඳි ප්‍රදේශවලටද සීමිත වැසි ආරම්භ වී තිබේ.

</p>

<p>

නමුත් මෙය නියඟය සම්පූර්ණයෙන් අවසන් වීමක් ලෙස නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කර නැත. වැව් නැවත පිරවීමට සහ කෘෂිකර්මයට ප්‍රමාණවත් වර්ෂාපතනයක් තවමත් ලැබී නැත.

</p>

<p>

නිලධාරීන් කලින් පැවසුවේ සැප්තැම්බර් අග සිට වැසි ලැබීමේ හැකියාවක් ඇති බවය. ඔක්තෝබර්–නොවැම්බර් අන්තර් මෝසම් කාලයේදී තවත් වැසි බලාපොරොත්තු විය හැකිය.

</p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://bmkltsly13vb.compat.objectstorage.ap-mumbai-1.oraclecloud.com/cdn.lankadeepa.lk/assets/uploads/image_c96b696bf0.jpg" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

<span style="color:#dc2626">ජනතාවට අවවාදය</span>

</p>

<p>

• නිරිතදිග සහ කඳුකර ප්‍රදේශවල ජීවත්වන්නන් නායයෑම් අනතුරු ඇඟවීම්වලට අවධානය යොමු කරන්න.</p>

<p>

• ගංගා ආශ්‍රිත පහත්බිම්වල ජීවත්වන්නන් ජල මට්ටම ඉහළ යාම ගැන අවදියෙන් සිටින්න.</p>

<p>

• ගිගුරුම් සහිත වැසි අතරතුර විවෘත ස්ථානවලින් හා උස් ගස් යටින් ඈත්වන්න.</p>

<p>

• නියඟයෙන් පීඩා විඳින ප්‍රදේශවල ජලය සුරැකිව භාවිත කරන්න.</p>

<p>

• ආපදා මධ්‍යස්ථානයේ 117 හදිසි දුරකථන අංකය භාවිත කරන්න.