පුටින් යළිත් විශිෂ්ට මැතිවරණ ජයග්‍රහණයක... පුටින් ජනතාව ඉදිරියේ තැබූ “යුද්ධයේ පරික්ෂණය“ සමත් වෙයි!

රුසියාවේ මධ්‍යම මැතිවරණ කොමිසමේ (CEC) සභාපතිනි එල්ලා පැම්ෆිලෝවා සැප්තැම්බර් 21 වැනිදා මොස්කව්හිදී ප්‍රකාශ කළ ප්‍රාථමික ප්‍රතිඵලවලට අනුව, ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින්ගේ සහය ලබන එක්සත් රුසියා පක්ෂය පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් 57.83%ක විශිෂ්ට ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගැනීමට සමත්ව තිබේ. ප්‍රකාශිත ඡන්ද පත්‍රිකාවලින් 95%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ගණන් කිරීමෙන් පසු මෙම තොරතුරු නිකුත් කරන ලදී. පසුගිය 2021 වසරේ පැවැති මැතිවරණයේදී එම පක්ෂය ලබාගෙන තිබුණේ 49.8%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයකි.

</p>

<p>

මෙම අතිවිශිෂ්ට ජයග්‍රහණයත් සමඟ ආසන 450කින් සමන්විත රුසියානු රාජ්‍ය ඩූමාවේ (පාර්ලිමේන්තුවේ) ආසන 355ක්ම දිනා ගැනීමට එක්සත් රුසියා පක්ෂයට හැකියාව ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙය රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන ආසන 301ක සීමාව සැලකිය යුතු ලෙස ඉක්මවා යාමක් වන අතර, 2016 වසරේදී ලබාගත් ආසන 343ක වාර්තාවද අභිබවා යාමකි. ඩූමා පාර්ලිමේන්තුවේ අඩක් පක්ෂ ලැයිස්තු ක්‍රමයටත්, ඉතිරි අඩක් තනි කොට්ඨාශ 225කින්ද තෝරා පත්කර ගන්නා අතර, මෙවර එක්සත් රුසියානු අපේක්ෂකයෝ කොට්ඨාස 208කම පෙරමුණ ගැනීමට සමත්ව සිටිති.

</p>

<p>

අනෙකුත් දේශපාලන පක්ෂ අතරින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය 13.81%ක්ද, LDPR පක්ෂය 8.98%ක්ද, නව ජනතා පක්ෂය 7.96%ක්ද ලබාගෙන ඇත. සාධාරණ රුසියා පක්ෂය 4.96%–5.1% අතර ප්‍රතිශතයක් ලබාගනිමින් පාර්ලිමේන්තු නියෝජනය සඳහා වන 5% සීමාව ආසන්නයේ පසුවේ.

</p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://www.atlanticcouncil.org/wp-content/uploads/2023/09/2023-09-10T101523Z_1685803919_RC2J53ARAJX7_RTRMADP_3_UKRAINE-CRISIS-ELECTIONS-DONETSK-scaled.jpg" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

මෙවර මැතිවරණය සඳහා දේශපාලන පක්ෂ 10ක් තරග වැදුණු අතර, යුද්ධයට විරුද්ධත්වය පළ කළ යාබ්ලෝකෝ ජාතික ලැයිස්තුව අධිකරණ නියෝගයක් මගින් තරගයෙන් ඉවත් කර තිබුණි. මැතිවරණ කොමිසම වාර්තා කළ පරිදි සමස්ත ඡන්දදායකයන්ගේ පැමිණීම 59.32%කි (2021දී මෙය 51.72%ක් විය). සැප්තැම්බර් 18 වැනිදා සිට 20 වැනිදා දක්වා දින තුනක් පුරා පැවැත්වුණු මෙම මැතිවරණයේ අවසන් නිල ප්‍රතිඵල සැප්තැම්බර් 25 වැනිදා නිකුත් කිරීමට නියමිතය.

</p>

<p>

මෙය 2022 වසරේ ආරම්භ වූ පූර්ණ පරිමාණ යුක්රේන හමුදා මෙහෙයුමෙන් පසු පැවැත්වුණු පළමු රාජ්‍ය ඩූමා මැතිවරණයයි. ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් මෙම මැතිවරණය ඉදිරිපත් කළේ තමන් ක්‍රියාත්මක කරන "විශේෂ හමුදා මෙහෙයුම" සඳහා ජනතා කැමැත්ත උරගා බලන පරීක්ෂණයක් ලෙසය. රු

සියානු පාලනය යටතේ පවතින යුක්රේන කලාප හතරෙහි සහ ක්‍රයිමියා අර්ධද්වීපයේද මෙවර ඡන්ද විමසීම පැවැත්වුණු අතර, බටහිර බලවතුන් එම ක්‍රියාවලිය නීති විරෝධී බවට චෝදනා කරයි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">බටහිර මාධ්‍ය කියවීම: නැගිටීමක් නොව, පාලිත ඡන්දයක්</span>

</p>

<p>

මැතිවරණය පැවැත්වීමට පෙර සිටම බටහිර සහ ස්වාධීන රුසියානු මාධ්‍යවල ප්‍රධාන මතය වූයේ මෙය ජනාධිපති පුටින්ට එරෙහිව සිදුවන ජන නැගිටීමක් නොවන බවය. එය සැබෑ විකල්ප දේශපාලන නායකත්වයක් නොමැති, ප්‍රතිඵලය කලින්ම තීරණය කර සකස් කරන ලද ඡන්ද විමසීමක් ලෙස ඔවුහු විස්තර කළහ.

</p>

<p>

Reuters, AP, DW, Politico සහ Moscow Times වැනි ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය වාර්තා කළේ යාබ්ලෝකෝ පක්ෂය තරගයෙන් ඉවත් කිරීමෙන් පසු ඉතිරි වූ පක්ෂ සියල්ලම ක්‍රෙම්ලිනයේ මතවාදයට අනුකූලව කටයුතු කරන "පද්ධතිගත විරුද්ධ පක්ෂ" බවය. රුසියානු රාජ්‍ය මත විමසුම්වල පවා (VTsIOM, FOM) මැතිවරණයට සතියකට පෙර එක්සත් රුසියා පක්ෂයට තිබුණේ 33%–37% අතර ජනප්‍රියතාවක් බව ස්වාධීන විශ්ලේෂණයන්හි සඳහන් විය. එම සංඛ්‍යාලේඛනවලට වඩා නිල වශයෙන් නිකුත් වූ 57%+ක ප්‍රතිශතය ඉතා ඉහළ අගයක් බව bne IntelliNews ආයතනය පෙන්වා දෙයි.

</p>

<p>

“Noon Against Putin / Noon for Peaceful Russia” වැනි අවදානම අඩු විරෝධතා කැඳවුම් සිදුවුවද, 2024 වසරට සාපේක්ෂව එවැනි පෙළගැසීම් ඉතා දුර්වල මට්ටමක පැවැති බව Meduza පුවත් සේවය වාර්තා කළේය. SWP Berlin ඇතුළු යුරෝපීය විශ්ලේෂණ ආයතන පෙන්වා දුන්නේ පුටින්ගේ ජනප්‍රියතාව පහත වැටීම, ආර්ථික පීඩනය සහ මැතිවරණයෙන් පසු නැවතත් හමුදාවට පිරිස් බඳවා ගනු ඇතැයි පවතින බිය කෙරෙහි ජනතාවගේ අවධානය යොමු වී තිබූ බවයි. යුරෝපීය සංගමයේ විදේශ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රධානී කායා කලාස් මෙම මැතිවරණය හඳුන්වනු ලැබුවේ "රුසියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එල්ල වූ තවත් දැවැන්ත පසුබෑමක්" ලෙසය.

</p>

<p>

එනම්, බටහිර රටවල අපේක්ෂාව වූයේ රුසියාව තුළ මහජන නැගිටීමක් සිදුවීම නොව, අඩු විශ්වසනීයත්වයකින් යුත්, ජාත්‍යන්තර විවේචනයට ලක්වන මැතිවරණ ක්‍රියාවලියක් දැකීමය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">අවසන් ඡන්ද දිනයේදී මොස්කව් අගනුවරට එල්ල වූ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරය</span>

</p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://www.reuters.com/resizer/v2/XKXW6PRZJFJAXDPJXPDPXSXO5U.jpg?auth=637db7dab522730304fdb04b242a3fc1159821376bb25910cab95186b3ebc490&width=1920&quality=80" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

ඡන්ද විමසීමේ තෙවැනි සහ අවසන් දිනය වූ සැප්තැම්බර් 20 වැනිදා අලුයම මොස්කව් නගරයට සහ ඒ හා සබැඳි කලාපයට යුක්රේනය දෙසින් දැවැන්ත ඩ්‍රෝන යානා ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල විය.

</p>

<p>

මොස්කව් නගරාධිපති සර්ගේයි සොබියානින් ප්‍රකාශ කළේ මෙය යුද සමය තුළ මොස්කව් නගරයට එල්ල වූ විශාලතම ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරය බවය. සෙනසුරාදා දින සිට ආරක්ෂක පද්ධති මගින් ඩ්‍රෝන යානා 1,600කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අක්‍රිය කළ බවත්, ඉන් 450ක්ම අගනුවර ඉලක්ක කර පැමිණි බවත් ඔහු සඳහන් කළේය. ප්‍රහාරවලින් පුද්ගලයන් 2-3 දෙනෙකු මියගොස් 20කට ආසන්න පිරිසක් තුවාල ලැබූහ. ප්‍රහාරය හේතුවෙන් කපොට්න්යා තෙල් පිරිපහදුවට හානි සිදු වූ අතර, ගොඩනැගිල්ලක හටගත් ගින්නක් නිසා සිය ගණනක් ජනතාව ආරක්ෂිත ස්ථාන වෙත ඉවත් කිරීමට සිදුවිය. කෙසේ වෙතත්, රුසියාව ප්‍රකාශ කරන ඩ්‍රෝන යානා සංඛ්‍යාව අතිශයෝක්තියක් විය හැකි බව ඇතැම් බටහිර මාධ්‍ය වාර්තා කළේය.

</p>

<p>

නගරාධිපති සොබියානින් වැඩිදුරටත් කියා සිටියේ, "මෙම අසාමාන්‍ය ප්‍රහාරය මැතිවරණ ක්‍රියාවලිය කඩාකප්පල් කිරීමේ පැහැදිලි අරමුණින් සැලසුම් කරන ලද්දක්. නමුත් සතුරාගේ එම උත්සාහය සම්පූර්ණයෙන්ම අසාර්ථක වුණා" යනුවෙනි. මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපතිනි පැම්ෆිලෝවා ප්‍රකාශ කළේ මෙවැනි බාහිර පීඩනයන් වැඩි වන විට රුසියානු ජනතාවගේ "පොදු එකමුතුකම" තව තවත් තහවුරු වන බවය. මෙම තත්ත්වය හමුවේ වුවද ඡන්ද විමසීම නතර නොවී පවත්වාගෙන යාමට පාලනාධිකාරිය සමත් විය.

</p>

<p>

මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් යුක්රේන ජනාධිපති ව්ලොඩොමියර් සෙලෙන්ස්කි පැවසුවේ, මොස්කව් කලාපයේ පිහිටි දීර්ඝ පරාස ප්‍රහාරක ඉලක්ක මගින් රුසියානු යුද යන්ත්‍රණයට ඩොලර් බිලියන ගණනක ආදායමක් ගෙනෙන තෙල් සහ යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කළ බවය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු එය රුසියානු මැතිවරණය බිඳ හෙලීමේ මෙහෙයුමක් ලෙස විශේෂයෙන් නම් කළේ නැත.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">බටහිර අපේක්ෂාව මත සිදුවූවක් ද? </span>

</p>

<p>

මෙම තත්ත්වය බටහිර රටවල් පිළිගත් කරුණක් නොවේ. එය රුසියානු රජයේ නිල අර්ථකථනය සහ මතවාදය ලෙස හඳුනාගත හැකිය.

</p>

<p>

ක්‍රෙම්ලිනය, රුසියානු විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය සහ රාජ්‍ය ඩූමාවේ “විදේශ මැදිහත්වීම් පිළිබඳ කොමිසම” චෝදනා කළේ බටහිර මාධ්‍ය විසින් මෙම ඡන්ද විමසීම “ව්‍යාජ සහ පාලිත එකක්” ලෙස කලින්ම හංවඩු ගැසූ බවය. එමෙන්ම, සයිබර් ප්‍රහාර සහ යුක්රේන ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල වූයේ මැතිවරණයේ නීත්‍යානුකූලභාවය නැති කිරීමේ එකම ඉලක්කයට බව ඔවුහු පැවසූහ. රුසියානු සෙනෙට් සභාවේ සභාපතිනි වැලෙන්ටිනා මාත්වියෙන්කෝ සඳහන් කළේ බටහිර බලවතුන් රුසියාව “අභ්‍යන්තරයෙන් බෙදා වෙන්කර උපායමාර්ගික පරාජයක්” ලබා දීමට අපේක්ෂා කළද එම සැලසුම සම්පූර්ණයෙන්ම ව්‍යර්ථ වූ බවයි.

</p>

<p>

NYT, Guardian, CNN සහ Reuters වැනි ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය මෙම ප්‍රහාරය යුද්ධයේ දීර්ඝ පරාස ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස වාර්තා කළ අතර, රුසියානු පාලකයන්ගේ චෝදනා උපුටා දක්වන ලදී. නමුත් "බටහිර රටවල් සෘජුවම මෙය සැලසුම් කළා" යන රුසියානු මතය තහවුරු කිරීමට එම මාධ්‍ය පියවර ගත්තේ නැත.

</p>

<p>

බටහිර රටවල් "පුටින්ට එරෙහිව රුසියාව තුළ ජන නැගිටීමක්" සිදුවනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වූ බවට ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය අතර පොදු එකඟතාවක් නැත. ඔවුන් අපේක්ෂා කළේ අඩු විශ්වසනීයත්වයකින් යුත් ඡන්ද විමසීමකි. මොස්කව් වෙත එල්ල වූ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරය කාල රාමුව අනුව මැතිවරණය පැවැති දිනට යෙදුණද, එය බටහිර රාජ්‍යයන්හි සෘජු සැලසුමක් මත සිදුවූවක් බවට තහවුරු කරන ස්වාධීන සාක්ෂි මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැත. කෙසේ වෙතත්, රුසියානු පාර්ශවය එම සිදුවීම දකින්නේ තමන්ට එල්ල වූ බාහිර තර්ජනයක් ලෙසමය.