යේමන හූතිවරුන්ගෙන් රියාද් කිං කාලිඩ් ගුවන්තොටුපොළට ඊයේ එල්ල වුන මාරාන්තික ප්‍රහාරය : පුද්ගලයින් 12 දෙනෙක් ජීවිතක්ෂයට – 309 කට තුවාල !

යේමනයේ ඉරාන සහාය ලබන හූති කැරලිකරුවන් විසින් සෞදි අරාබියේ රියාද් නුවර පිහිටි කිං කාලිඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ (King Khalid International Airport) ඉලක්ක කරගනිමින් සතියක් ඇතුළත එල්ල කරන ලද ප්‍රහාර තුනක ප්‍රහාර මාලාවත් සමඟ මැදපෙරදිග කලාපයේ උණුසුම් තත්ත්වය දැඩි ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.

</p>

<p>

මෙම ප්‍රහාර මාලාවේ මාරාන්තිකම ප්‍රහාරය ඊයේ ( ඔක්තෝබර් 10 වන සෙනසුරාදා ) දින එල්ල වූ අතර, ඉන් පුද්ගලයින් 12 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වී 309 දෙනෙකු තුවාල ලැබූහ.

</p>

<p>

සෞදි බලධාරීන් සහ සෞදි අරාබිය ප්‍රමුඛ සංධානය මෙම ප්‍රහාරය පූර්ණ යුද අපරාධයක් ලෙස හඳුන්වමින් හූතිවරුන්ට එරෙහිව දැඩි හා තීරණාත්මක ප්‍රතිචාරයක් දක්වන බවට ප්‍රකාශ කර තිබේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">රියාද් ගුවන්තොටුපොළට එල්ල වූ ප්‍රහාර 3 හි විස්තර</span>

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඔක්තෝබර් 6–7 ආසන්නයේ එල්ල වූ ප්‍රහාර: </span>

</p>

<p>

මීට පෙර සෞදි අරාබියේ කිං කාලිඩ් ගුවන්තොටුපොළ සහ නිරිතදිග අභා (Abha) ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල වූ ප්‍රහාරවලින් පුද්ගලයින් 3 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව 36 දෙනෙකු පමණ තුවාල ලැබූහ.

<span style="color:#1d4ed8">•රියාද්</span>: සුඩාන ජාතිකයෙකු ජීවිතක්ෂයට පත් පත් විය. තවත් පිරිසක් තුවාල ලැබූහ.

<span style="color:#1d4ed8">•අභා: </span>මොරොක්කෝ සහ ඇල්ජීරියානු ජාතික කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වී 28 දෙනෙකු තුවාල ලැබූහ.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">ඔක්තෝබර් 8 බ්‍රහස්පතින්දා ප්‍රහාරය:</span>

</p>

<p>

ගුවන්තොටුපොළ දෙසට බැලැස්ටික් මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කළ බවට හූති සංවිධානය වගකීම භාර ගත්තේය. ඉන් ස්ථාන දෙකකට දැඩි හානි සිදු විය: එකක් ගුවන්තොටුපොළ පරිශ්‍රයට වන අතර අනෙක නවතා තිබූ Saudia Airlines ගුවන් යානයකටය.

</p>

<p>

•එම ගුවන් සේවයේ සෞදි ජාතික ගුවන් නියමුවෙක්වන හමූඩ් අලි අල්කල්තාමි (Captain Hamoud Ali Alkalthami) ඇතුළු සෞදි ජාතිකයින් 3 දෙනෙකු මෙහිදී ජීවිතක්ෂයට පත් වූහ.

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://scontent.fcmb1-2.fna.fbcdn.net/v/t39.30808-6/833913523_1542748134537947_2193156210519341675_n.jpg?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx1140x689&ctp=s590x590&_nc_cat=100&_nc_map=urlgen_bucketless&ccb=1-7&_nc_sid=127cfc&_nc_ohc=nZomiFmBYBYQ7kNvwFpzg6l&_nc_oc=Adpby4lsKqD-qPjroaJFg_Pb5Zq4e-kiGMNNO4kq7Octp_9GHVvE4BgmHrXJGF-SQYo&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent.fcmb1-2.fna&_nc_gid=RApyLIMkeFHuvjOkcg4NHA&_nc_ss=7a2a8&oh=00_AQPyADvE_5fDaW3WcSaaxuqs_0v3BoY8uKc_NOERN_e15g&oe=6AD0DA9F" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

</p>

<p>

•වෙනත් විදේශීය ජාතිකයින් කිහිප දෙනෙකු තුවාල ලැබූහ.

</p>

<p>

•ගුවන් යානයට හානි සිදු වූ අතර ගුවන් ගමන් තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට සිදු වූවත් පසුව මෙහෙයුම් නැවත ආරම්භ විය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඔක්තෝබර් 10 සෙනසුරාදා එල්ල වූ මාරාන්තික ප්‍රහාරය:</span>

</p>

<p>

කිං කාලිඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළේ මගී පර්යන්තයකට මිසයිලයක් ලෙස සැකකෙරෙන ප්‍රහාරයක් එල්ල විය.

</p>

<p>

•මරණ: සෞදි ජාතිකයින් 4 දෙනෙකු, බංග්ලාදේශ ජාතිකයින් 2 දෙනෙකු, සහ ඇමෙරිකාව, ඊජිප්තුව, ජෝර්දානය, සිරියාව, පලස්තීනය සහ සුඩානය යන රටවලින් එක් අයෙකු බැගින් පුද්ගලයින් 12 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත් වූහ.

</p>

<p>

•තුවාලකරුවන්: 309 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති අතර, ඇතැම් අයගේ තත්ත්වය බරපතල වේ. ගිලන්රථ සහ හෙලිකොප්ටර් මගින් තුවාලකරුවන් රෝහල් වෙත යොමු කර ඇත.

</p>

<p>

•සෞදි අරාබියේ තර්ජන පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධතියෙන් කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් වී නොමැත.

</p>

<p>

•සියලුම ගුවන් ගමන් අවලංගු කිරීම හෝ වෙනත් ගුවන්තොටුපොළවල් වෙත යොමු කිරීම සිදු කළ අතර ගුවන්තොටුපොළ මෙහෙයුම් සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හිටුවන ලදී.

</p>

<p>

එම දිනම සෞදි අරාබියේ නැගෙනහිර දම්මාම් (Dammam) හි කිං ෆාඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ අසලට ද තවත් මිසයිලයක් පතිත වී ඇත.

</p>

<p>

හූති මාධ්‍ය අංශය ප්‍රකාශ කළේ තමන් රියාද් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ වසා දැමූ බවයි. පසුව හූති ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු කියා සිටියේ යේමනයේ සිවිල් ස්ථාන වෙත සෞදිය එල්ල කරන ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කළ බවය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">වත්මන් තත්ත්වය සහ බලපෑම</span>

</p>

<p>

දැනට මිලියන 8 ක පමණ ජනගහනයක් වෙසෙන රියාද් නගරයේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළේ ආරක්ෂාව සහ හානි තක්සේරු කරන තෙක් එය තවදුරටත් වසා දමා ඇත. බොහෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් සමාගම් තම ගුවන් ගමන් අවලංගු කර හෝ වෙනත් මාර්ග වෙත යොමු කර ඇත.

</p>

<p>

ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සමාගම ද මගීන්ගේ සහ ගුවන් පිරිසගේ ආරක්ෂාව උදෙසා 2026 ඔක්තෝබර් 18 වන දින දක්වා රියාද් වෙත යන සියලුම ගුවන් ගමන් අත්හිටුවීමට පියවර ගෙන තිබේ.

</p>

<p>

සෞදියේ ශ්‍රී ලාංකික ශ්‍රමිකයන් එක් ලක්ෂ පනස් දහසකට වඩා සේවය කරති. මැදපෙරදිග දෙවැනි වැඩිම ශ්‍රි ලාංකික ශ්‍රමිකයින් ප්‍රමාණය සේවය කරන්නේ සෞදියේය. ඔවුහු රියාද් ජෙඩා සහ දමාම් නගරවල වැඩි වශයෙන් කේන්ද්‍රගතව සිටිති.

</p>

<p>

සෞදියේ ප්‍රධාන ගුවන්තොටුපල තුනකි. එම ගුවන්තොටුපොළ ත්‍රිත්වය වෙතම (රියාද්, ජෙඩා සහ දම්මාම්) ශ්‍රි ලංකන් ගුවන් සමාගම ගුවන් ගමන් මෙහෙයවනු ලබයි. සාමාන්‍ය ගුවන් කාලසටහනට අනුව ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සමාගම සෞදි අරාබිය වෙත දිනකට ගුවන් ගමන් 2 ත් 3 ත් අතර ප්‍රමාණයක් එනම් සතියකට ගුවන් ගමන් 14-18 අතර ප්‍රමාණයක් ක්‍රියාත්මක කරයි. ඉන් වැඩිම ගමන්වාර යෙදී ඇත්තේ රියාද් කිං කාලිඩ් ගුවන් තොටුපල වෙතය. දිනපතා එම ගුවන් තොටුපලට ගුවන් ගමනක් සිදුවේ.

</p>

<p>

මෙම ප්‍රහාර මගින් සෞදි අරාබියේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතියේ පවතින දුර්වලතා නිරාවරණය වී ඇති අතර, යේමනයේ ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් රජය විසින් හූතිවරුන්ට එරෙහිව දියත් කර ඇති ගොඩබිම් මෙහෙයුම් සඳහා සෞදිය සහාය දක්වන පසුබිමක මෙම ප්‍රහාර මාලාව එල්ල වී ඇත.

</p>

<p>

මෙක්කාව සහ මදීනාව හැර සෞදි ගුවන් සීමාව යුධ මෙහෙයුම් කලාපයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති හූතිවරු, එම ගුවන් සීමාව භාවිතා නොකරන ලෙස ගුවන් සමාගම්වලට අනතුරු අඟවා ඇත.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ගැටුමේ පසුබිම සහ දේශපාලනික තත්ත්වය</span>

</p>

<p>

යේමන යුද්ධයේ මෙම දැඩි උණුසුම් තත්ත්වය නිර්මාණය වූ ආකාරය පැහැදිලි කරගැනීමට පසුබිම් කරුණු කිහිපයක් උපකාරී වේ:

</p>

<p>

සටන් නැවැත්වීමේ ගිවිසුම බිඳ වැටීම: යේමනයේ ගැටුම් අවම කරගැනීම සඳහා පැවති සටන් නැවැත්වීමේ ගිවිසුම (Truce) 2026 ජූලි මාසයේදී බිඳ වැටුණි. එම ගිවිසුම අහෝසි වීමත් සමඟ දෙපාර්ශ්වය අතර පැවති තාවකාලික සාමය අවසන් වී නැවතත් දරුණු ලෙස යුදමය ගැටුම් ආරම්භ විය.

</p>

<p>

ගොඩබිම් සටන් උග්‍ර වීම සහ හූතිවරුන්ගේ ප්‍රතිචාරය: ගිවිසුම බිඳ වැටීමෙන් පසු, සෞදි අරාබියේ සහාය ලබන යේමන රජයේ හමුදා, රතු මුහුද වෙරළබඩ ප්‍රදේශ ඇතුළු වැදගත් ස්ථාන අල්ලා ගැනීමට ඉදිරියට පැමිණියහ. උතුරු යේමනයේ බලය පාලනය කරන හූතිවරුන්, මෙම ගොඩබිම් ඉදිරිගමන වැළැක්වීමට සහ සෞදියට බලපෑම් කිරීමට සෞදි අරාබියේ ගුවන්තොටුපොළවල්, තෙල් පිරිපහදු සහ වෙනත් වැදගත් ස්ථාන වෙත මිසයිල හා ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන් ගත්හ.

</p>

<p>

ප්‍රහාර මාලාවේ ප්‍රධාන අරමුණ: හූතිවරුන් සෞදියේ ප්‍රධාන ගුවන්තොටුපොළවල් ඉලක්ක කළේ සෞදි අරාබිය යේමන රජයට ලබාදෙන හමුදා සහාය නතර කිරීමටත්, සෞදියේ ආර්ථිකයට හා ගුවන් ගමන්වලට බාධා කරමින් ඔවුන්ට විශාල පීඩනයක් එල්ල කිරීමටත් ය.

</p>

<p>

කලාපීය බලවතුන්ගේ අතපෙවීම: මෙම සටන යේමනය සහ සෞදි අරාබිය අතර පමණක් පවතින එකක් නොවේ. උතුරු යේමනයේ පාලනය හොබවන හූතිවරුන්ට ඉරානයේ සහාය ලැබෙන අතර, ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් යේමන රජයට සහ සෞදි ප්‍රමුඛ සංධානයට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහාය ලැබේ. එම නිසා මෙම ගැටුම මුළු මැදපෙරදිග කලාපයේම ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන මහා පරිමාණ බලපෑමක් ඇති කර තිබේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිචාර</span>

</p>

<p>

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු විදේශයන් රැසක් මෙම ප්‍රහාරය දැඩි ලෙස හෙළා දැක ඇත. ඇමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ (Marco Rubio) තහවුරු කළේ ප්‍රහාරයෙන් ඇමෙරිකානු ජාතිකයෙකු ද මියගොස් ඇති බවය.

</p>

<p>

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කළේ හූතිවරුන්ට එරෙහිව සෞදිය එල්ල කරන ප්‍රහාර සඳහා ඇමෙරිකාව සම්බන්ධ වන්නේද යන්න පිළිබඳව සලකා බලමින් සිටින බවය.

</p>

<p>

කටාර් රාජ්‍යය ඇතුළු රටවල් රැසක් ද මෙම ප්‍රහාරය හෙළා දැක ඇති අතර, සිවිල් වැසියන් සහ සිවිල් යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්වරයා පෙන්වා දී ඇත.

</p>

<p>

රියාද් ගුවන්තොටුපොළේ මෙහෙයුම් තවමත් යථා තත්ත්වයට පත්ව නැත. සෞදි අරාබියෙන් එල්ල විය හැකි දැඩි ප්‍රතිප්‍රහාර හමුවේ මැදපෙරදිග කලාපයේ පූර්ණ යුදමය තත්ත්වයක් නිර්මාණය වීමේ අවදානමක් මතුව තිබේ.