අලුත් ත්‍රස්ත විරෝධී පනතේත් පරණ මර්දන බලතල! – එක්සත් ජාතීන්ගෙන් සංශෝධන නිර්දේශ 14ක්!

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කරමින් හඳුන්වා දීමට යෝජිත නව නීතිය තුළ ද පැරණි පනතේ පැවති බරපතළ මානව හිමිකම් අවදානම් රැසක් ඉතිරි වී ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය අනාවරණය කර තිබේ.

</p>

<p>

සැප්තැම්බර් 22 වැනිදා ගැසට් කළ රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා නිකුත් කළ පිටු 19ක නීතිමය ඇගයීමකින් මේ බව පෙන්වා දී ඇත.

</p>

<p>

පනත සම්මත කිරීමට පෙර එය මූලික වශයෙන් යළි සකස් කළ යුතු බව අවධාරණය කරන එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාලය ඒ සඳහා සවිස්තරාත්මක නිර්දේශ 14ක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

</p>

<p>

නව කෙටුම්පතෙහි සාධනීය වෙනස්කම් කිහිපයක් ඇති බව ද එම කාර්යාලය පිළිගනී. පොලිසියට ලබාදෙන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිනොගැනීම, ප්‍රශ්න කිරීම් රූප හා ශබ්ද සහිතව පටිගත කිරීම, මාධ්‍යවේදීන්ට සහ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන්ට යම් ආරක්ෂාවක් සැලසීම ඒ අතර වේ.

</p>

<p>

එහෙත් එම වෙනස්කම් ප්‍රමාණවත් නොවන බව ලේඛනයේ නිගමනයයි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">අධිකරණයට ඉහළින් විධායක බලය</span>

</p>

<p>

නව කෙටුම්පතේ බරපතළම ගැටලුවක් වන්නේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට සැකකරුවකු මාස දෙකක් දක්වා රඳවා තැබීමට නියෝග කළ හැකි වීමය. එම කාලය දීර්ඝ කිරීමෙන් උපරිම වසරක් දක්වා රඳවා තැබීමට ඉඩ සැලසේ.

</p>

<p>

මුල් රඳවා තැබීමේ නියෝගය අධිකරණය හමුවට ඉදිරිපත් කළ ද එහි නීත්‍යනුකූලභාවය, අවශ්‍යතාව සහ සාධාරණත්වය විමසා එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට මහේස්ත්‍රාත්වරයාට බලයක් නොමැති බව එක්සත් ජාතීන් පෙන්වා දෙයි.

</p>

<p>

පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගන්නා සැකකරුවකු අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට පැය 48ක් ද, හමුදාව අත්අඩංගුවට ගන්නා සැකකරුවකුට පැය 72ක් ද ගතවිය හැකිය. සියලු සැකකරුවන් සාමාන්‍යයෙන් පැය 24ක් ඇතුළත මහේස්ත්‍රාත්වරයකු හමුවට ඉදිරිපත් කළ යුතු බව නිර්දේශ කර තිබේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">මාධ්‍ය නිදහසටත් තර්ජනයක්</span>

</p>

<p>

ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම තවමත් පුළුල් හා අපැහැදිලි බව ලේඛනය සඳහන් කරයි.

</p>

<p>

විශේෂයෙන් ආරක්ෂක අංශවල ක්‍රියාකාරකම්, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ විමර්ශන පිළිබඳ තොරතුරු රැස් කිරීම හෝ ප්‍රසිද්ධ කිරීම පවා ඇතැම් අවස්ථාවල අපරාධයක් ලෙස අර්ථ දැක්වීමේ අවදානමක් පවතී.

</p>

<p>

මෙය මාධ්‍යවේදීන්ට, මානව හිමිකම් නිරීක්ෂකයන්ට සහ සාමකාමී විරෝධතාකරුවන්ට බලපෑ හැකි බව එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාලය අනතුරු අඟවයි.

</p>

<p>

ජනාධිපතිවරයාට සංවිධාන තහනම් කිරීමට සහ පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් සීමා කිරීමට ලබාදෙන පුළුල් බලතල ද ස්වාධීන අධිකරණ අධීක්ෂණයකට යටත් කළ යුතු බව එහි සඳහන් වේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">පැරණි නීතිය අහෝසි කළත් පැරණි නඩු ඉතිරියි!</span>

</p>

<p>

තවත් බරපතළ කරුණක් වන්නේ කෙටුම්පතේ 73 වැනි වගන්තියයි.

</p>

<p>

එමඟින් පැරණි ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ පවතින නඩු, සාක්ෂි පිළිබඳ නීති සහ ඇතැම් තහනම් නියෝග අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යෑමට ඉඩ සැලසේ.

</p>

<p>

එබැවින් පැරණි පනත අහෝසි කිරීම නාමික වෙනසකට සීමා නොවිය යුතු බව එක්සත් ජාතීන් අවධාරණය කරයි.

</p>

<p>

සැකකරුවන්ගේ නීතිඥ සහාය, පවුල් සබඳතා, වධහිංසාවෙන් ආරක්ෂාව සහ නීති විරෝධී රඳවා තැබීම් සඳහා වන්දි ලබාගැනීමේ අයිතිය ද නව නීතියෙන් සහතික කළ යුතුය.

</p>

<p>

මෙම ඇගයීමෙන් මතුවන මූලික ප්‍රශ්නය පැහැදිලිය. ත්‍රස්තවාදයෙන් රට ආරක්ෂා කිරීමට නීති සම්පාදනය කිරීම රාජ්‍යයේ වගකීමකි. එහෙත් එම නීතියෙන් පුරවැසියා ආරක්ෂා වන්නේ කෙසේද යන්නත් ඒ තරමටම වැදගත්ය. පැරණි නීතියේ මර්දන බලතල නව නමකින් පවත්වාගෙන යන්නේ නම්, එය සැබෑ නීති ප්‍රතිසංස්කරණයක් වන්නේ නැත.එම වාර්තාව පහත දිගුවෙන් ලබාගත හැකිය.

https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/countries/sri-lanka/ohchr-comments-pstabill-14-10-26.pdf