ඉන්දියාව මහා අර්නාබ් කුණාටුවෙන් සිදුවිය හැකිව තිබුණු අති දැවැන්ත ව්‍යසනය කළමනාකරගත් හැටි !

බෙංගාල බොක්කෙන් නැඟුණු අර්නාබ් සුළි කුණාටුව ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයට කඩා වැදුණේ පැයට කිලෝමීටර 150ක් දක්වා වේගවත් විය හැකි සුළං, ධාරානිපාත වර්ෂාව සහ මහා විනාශයක අනතුරු ඇඟවීම් සමඟය.

</p>

<p>

කුණාටුව ඔක්තෝබර් 28 වැනිදා පෙරවරු 2.00ත් 8.00ත් අතර වෙරළ තරණය කළේය. එම අවස්ථාවේ උපරිම ස්ථාවර සුළං වේගය පැයට කිලෝමීටර 125–135ක් විය. කඩින්කඩ උපරිම වේගය කිලෝමීටර 150ක් දක්වා වැඩි විනි.

</p>

<p>

ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ගම්මාන සිය ගණනක් කුණාටුවේ බලපෑමට හසු විය. විදුලි කණු දහස් ගණනක් බිඳ වැටිණි. නිවාසවලට හානි සිදුවිය. ගොවිබිම් විනාශ විය. මිනිස් ජීවිත ද අහිමි විය.

</p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://images.openai.com/static-rsc-4/Fk9Yf3fhhFL_yBFHm6GeOQritHOqMx9a7DrmfykNdreARpJqe4yU5n2T1HiU_DyMy03iC1ZsMRjtQrlnuurvIM_blY4R9CbxD3ilgCh6OBAbvq_jCkvgHQyaDDiHooRx2S_pSNCFPKCiunBxDhOA3ZG8c9W22s94RR-rnWQEXUISBoDBRcmyIqMcpRXnnawN?purpose=fullsize" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

එහෙත් මෙවර ඉන්දියාවේ සිදුවූයේ ස්වභාවික ආපදාවකට මුහුණ දීම පමණක් නොවේ. විපත පැමිණීමට පෙර මිනිස් ජීවිත 180,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් අවදානම් ප්‍රදේශවලින් ඉවත් කිරීමට ඉන්දීය බලධාරීහු සමත් වූහ. කාලගුණ විද්‍යා අනාවැකි, තාක්ෂණික දත්ත, මධ්‍යම රජයේ සම්බන්ධීකරණය සහ ප්‍රාන්ත පාලන යන්ත්‍රණය එක්ව ක්‍රියාත්මක කළ මෙම මෙහෙයුම, ස්වභාවික ආපදා කළමනාකරණයේ වැදගත් පාඩමක් ලෝකයට ඉදිරිපත් කර තිබුණේය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">මුහුදෙන් ගොඩබිමට පැමිණි විනාශය</span>

</p>

<p>

ඉන්දීය කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ නිරීක්ෂණ අනුව අර්නාබ් සුළි කුණාටුව බෙංගාල බොක්කේ ඇතිවූ අඩු පීඩන තත්ත්වයකින් වර්ධනය විය. ඔක්තෝබර් 26 වැනිදා වනවිට එය සුළි කුණාටුවක් බවට පත්ව තිබිණි. අනතුරුව ඉතා ප්‍රබල සුළි කුණාටුවක් දක්වා වර්ධනය වූ එය ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් වෙරළ දෙසට ගමන් කළේය.

</p>

<p>

කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව කලින් අනතුරු අඟවා තිබුණේ පැයට කිලෝමීටර 115ත් 125ත් අතර වේගයකින් හමා යන සුළං, විටින් විට කිලෝමීටර 140 දක්වා ඉහළ යා හැකි බවය.

</p>

<p>

ඔක්තෝබර් 28 වැනිදා සිට 29 වැනිදා දක්වා කුණාටුව ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරය හරහා ගොඩබිමට ඇතුළු විය. ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් සහ යානාම් ප්‍රදේශ ප්‍රධාන බලපෑමට ලක්විය. ඔඩිෂා, තෙලන්ගානා සහ චත්තිස්ගාර් ප්‍රාන්තවලට ද එහි බලපෑම පැතිර ගියේය. ඇතැම් පහත්බිම් ප්‍රදේශවලට මිලිමීටර 200ක පමණ වර්ෂාපතනයක් ලැබී තිබිණි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">මරණ, විනාශය සහ අඩපණ වූ ජන ජීවිතය</span>

</p>

<p>

ඔක්තෝබර් 29 වැනිදා වනවිට මරණ සංඛ්‍යාව පිළිබඳ වාර්තා එකිනෙකට වෙනස් විය. රොයිටර් පුවත් සේවයට ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් බලධාරියෙකු තහවුරු කළ මරණ සංඛ්‍යාව හයකි. ඉන්දීය මාධ්‍යවල ඇතැම් වාර්තා අනුව එය නවයක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබිණි. ගස් කඩා වැටීම්, විදුලිසැර වැදීම් සහ ගොඩනැගිලි කඩා වැටීම් මරණවලට හේතු වූයේය.

</p>

<p>

විදුලි කණු 15,000කට නොඅඩු සංඛ්‍යාවකට හානි සිදුවූ බව ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් මහ ඇමති එන්. චන්ද්‍රබාබු නායිදු අනාවරණය කළේය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ ප්‍රදේශ රැසක විදුලි සැපයුම අඩපණ වීමය. බ්‍රහස්පතින්දා වනවිට බොහෝ දිස්ත්‍රික්කවල විදුලි සැපයුම යථා තත්ත්වයට පත් කර තිබුණත් කොනසීමා සහ බටහිර ගෝදාවරී ප්‍රදේශවල ගැටලු ඉතිරිව තිබිණි.

</p>

<p>

ගස් සිය ගණනක් බිඳ වැටී මාර්ග අවහිර විය. නිවාස හා ගොවිබිම්වලට හානි සිදුවිය. පාසල් වසා දැමීමටත්, දුම්රිය හා ගුවන් ගමන් අවලංගු කිරීමටත් සිදුවිය. කුණාටුව හේතුවෙන් මුහුදේ අනතුරට පත් වෙළෙඳ නෞකාවක කාර්ය මණ්ඩලයේ 20 දෙනෙකු සම්බන්ධයෙන් ද බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ආපදාවට පෙර සූදානම් වූ රාජ්‍ය යන්ත්‍රණය</span>

</p>

<p>

අර්නාබ් සුළි කුණාටුව සම්බන්ධයෙන් ඉන්දීය මධ්‍යම රජයේ ප්‍රතිචාරය ආරම්භ වූයේ එය ගොඩබිමට පැමිණීමට දින කිහිපයකට පෙරය.

</p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://images.indianexpress.com/2026/10/odisha-1.jpg?w=1024" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

ඔක්තෝබර් 26 වැනිදා කැබිනට් ලේකම් ටී. වී. සෝමනාදන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ජාතික අර්බුද කළමනාකරණ කමිටුව රැස්විය. කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික ආපදා කළමනාකරණ අධිකාරිය, ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය සහ අදාළ ප්‍රාන්තවල ඉහළ නිලධාරීහු ඊට එක්වූහ.

</p>

<p>

එහිදී ප්‍රධාන අරමුණ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ මිනිස් ජීවිත අහිමිවීම වැළැක්වීම සහ දේපළ හානිය අවම කිරීමය.

</p>

<p>

දිස්ත්‍රික් පාලන මධ්‍යස්ථාන සක්‍රිය කෙරිණි. ආරක්ෂිත නවාතැන් සූදානම් කෙරිණි. ජාතික හා ප්‍රාන්ත ආපදා ප්‍රතිචාර බලකා සූදානම් කෙරිණි. යුද, නාවික හා ගුවන් හමුදා මෙන්ම වෙරළාරක්ෂක බලකාය ද හදිසි මෙහෙයුම් සඳහා සූදානම්ව තැබිණි. මුහුදේ සිටි ධීවර යාත්‍රා ආපසු කැඳවීමට ද පියවර ගැනිණි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626"> ඔඩිෂා ප්‍රාන්තයෙන් ලැබුණු පාඩම</span>

</p>

<p>

කුණාටුවේ ප්‍රධාන බලපෑම ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් වෙත එල්ල වන බව දැන සිටියද අසල්වැසි ඔඩිෂා ප්‍රාන්තය සිය සූදානම ලිහිල් කළේ නැත.

</p>

<p>

ප්‍රාන්ත මහ ඇමති මෝහන් චරන් මාජිගේ උපදෙස් අනුව ආපදා ප්‍රතිචාර බලකා කණ්ඩායම් 60ක්, ජාතික ආපදා ප්‍රතිචාර බලකා කණ්ඩායම් 17ක් සහ ගිනි නිවීමේ සේවා කණ්ඩායම් 225ක් සූදානම් කෙරිණි. අත්‍යවශ්‍ය රාජකාරිවල නිරත නිලධාරීන්ගේ නිවාඩු අවලංගු කෙරිණි.

</p>

<p>

ඔඩිෂා මහ ඇමතිවරයා පසුව ප්‍රකාශ කළේ සිය ප්‍රාන්තය තුළ මරණ වළක්වා ගැනීමේ ඉලක්කය සපුරාගත් බවය.

</p>

<p>

ගුවන් ගමන් නතර කළේ ජීවිත ආරක්ෂා කිරීමටය ඉන්දීය සිවිල් ගුවන් සේවා අමාත්‍යාංශය ඔක්තෝබර් 27 වැනිදා විශේෂ සමාලෝචනයක් පැවැත්වීය. විශාකාපට්නම්, විජයවාඩා සහ රාජමන්ද්‍රි ගුවන් තොටුපොළවල මෙහෙයුම් තාවකාලිකව අත්හිටුවිණි. එය ගමනාගමනයට දැඩි බාධාවක් වුවත්, සුළි කුණාටුවේ අවදානම හමුවේ ගුවන් මගීන්ගේ සහ කාර්ය මණ්ඩලවල ආරක්ෂාවට ප්‍රමුඛත්වය දීමක් විය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">කුණාටුවෙන් පසු ඇරඹුණු දෙවැනි සටන</span>

</p>

<p>

කුණාටුවේ ප්‍රබලත්වය අඩුවීමත් සමඟ ආපදා කළමනාකරණයේ දෙවැනි අදියර ආරම්භ විය. එනම් විදුලිය, මාර්ග සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය සේවා යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමය.

</p>

<p>

ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් මහ ඇමති චන්ද්‍රබාබු නායිදු පෙන්වා දුන්නේ තාක්ෂණය උපයෝගී කරගෙන වැඩිම අවදානමක් ඇති ප්‍රදේශ හඳුනාගැනීම ජීවිත හා දේපළ හානි සීමා කිරීමට උපකාරී වූ බවය. හානිය තක්සේරු කිරීම සඳහා මධ්‍යම රජයේ කණ්ඩායමක් යොමු කරන ලෙස ද ඔහු ඉල්ලා තිබිණි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඉන්දියාව ලෝකයට පෙන්වූ ආපදා කළමනාකරණයේ සැබෑ පාඩම

</span>

</p>

<p>

අර්නාබ් කුණාටුවෙන් ඉන්දියාව සම්පූර්ණයෙන් ආරක්ෂා වූයේ නැත. මිනිස් ජීවිත අහිමි විය. නිවාස හා ගොවිබිම් විනාශ විය. යටිතල පහසුකම්වලට දැඩි හානි සිදුවිය. සමස්ත ආර්ථික අලාභය පිළිබඳ අවසන් තක්සේරුවක් ද තවමත් ඉදිරිපත් වී නොමැත.

</p>

<p>

එහෙත් මෙම ව්‍යසනයෙන් මතු වන වැදගත්ම කරුණ වන්නේ විද්‍යාත්මක අනාවැකියක් රාජ්‍ය පාලනයේ ප්‍රායෝගික තීරණයක් බවට පරිවර්තනය කළ ආකාරයයි.

</p>

<p>

කාලගුණ විද්‍යාඥයන් කුණාටුව හඳුනාගත්හ. පාලන අධිකාරීහු අවදානම් ප්‍රදේශ හඳුනාගත්හ. ආපදා බලකා සූදානම් විය. ජනතාව ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා යොමු කෙරිණි. ඒ සියල්ල සිදුවූයේ කුණාටුව පැමිණීමට පෙරය.

</p>

<p>

අර්නාබ් ඉන්දියාවට කියා දුන් පාඩම එයයි. ස්වභාවික ව්‍යසනයක් වැළැක්විය නොහැකි වුවත්, එය මිනිස් ඛේදවාචකයක් බවට පත්වීමේ පරිමාණය අඩු කළ හැකිය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ ආපදාව පැමිණි පසු පමණක් ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍යයක් නොව, ආපදාව පැමිණීමට පෙර මිනිස් ජීවිත වෙනුවෙන් තීරණ ගන්නා රාජ්‍යයකි.