ගෝලීය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල කොළඹ වරායෙන් විශිෂ්ට පිම්මක්: ලොව කාර්යබහුලම වරායයන් අතර 20 වැනි ස්ථානයට!

ලෝකයේ කන්ටේනර් මෙහෙයුම් කටයුතු සිදුකරන කාර්යබහුලම වරායයන් අතුරින් ඉහළම කාර්ය සාධනයක් පෙන්වන වරායක් ලෙස නවතම ගෝලීය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල ස්ථාන හයක් ඉදිරියට පැමිණ ලෝකයේ 20 වැනි ස්ථානය අත්පත් කරගැනීමට කොළඹ වරාය සමත් වී සිටී.

</p>

<p></p>

<p>

නාවික ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛතම ගෝලීය විශ්ලේෂණ ආයතනයක් වන Alphaliner විසින් නිකුත් කරන ලද 2026 වසරේ පළමු අර්ධයට අදාළ ගෝලීය කන්ටේනර් මෙහෙයුම් ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලට (Global Container Throughput Rankings) අදාලව මෙම විශිෂ්ට වර්ධනය වාර්තා වී ඇත.

</p>

<p></p>

<p>

ඒ අනුව කොළඹ වරාය ලොව කාර්යබහුලම කන්ටේනර් වරායයන් අතර 26 වැනි ස්ථානයේ සිට 20 වැනි ස්ථානය දක්වා ස්ථාන 6 කින් ඉහළට පැමිණ තිබේ.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">TEU මිලියන 4.44 ක වාර්තාගත මෙහෙයුම් ධාරිතාවක්</span>

</p>

<p></p>

<p>

කොළඹ වරාය නිකුත් කළ දත්තයන්ට අනුව, 2026 වසරේ පළමු අර්ධය තුළදී පමණක් අඩි විස්සේ කන්ටේනර් (TEUs) මිලියන 4.44 ක ප්‍රමාණයක් මෙහෙයවීමට සමත්ව ඇත. මෙය පෙර වසරේ (2025) අනුරූප කාලසීමාවට සාපේක්ෂව සියයට 11.9 ක කැපී පෙනෙන වර්ධනයකි.

</p>

<p></p>

<p>

සංඛ්‍යාත්මකව බලන්නේ නම්, 2025 වසරේ පළමු මාස හය තුළදී මෙහෙයවා තිබූ කන්ටේනර් ප්‍රමාණය TEUs 3,972,053 ක් වූ අතර, 2026 වසරේ පළමු මාස හය තුළදී එම ප්‍රමාණය TEUs 4,444,034 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. ඒ අනුව මෙහෙයවන ලද කන්ටේනර් ප්‍රමාණයේ ශුද්ධ වර්ධනය TEUs 471,981 කි.

</p>

<p></p>

<p>

2025 වසර මුළුල්ලේදී TEUs මිලියන 8.3 ක මෙහෙයුම් ධාරිතාවක් වාර්තා කරමින් පිහිටුවන ලද වාර්තාගත සාර්ථකත්වයෙන් අනතුරුව මෙම නව ජයග්‍රහණය වාර්තා වීම විශේෂත්වයකි.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">භූ-දේශපාලනික අභියෝග සහ ගෝලීය වෙළෙඳ රටාවේ වෙනස්කම්</span>

</p>

<p></p>

<p>

ගෝලීය නාවික ක්ෂේත්‍රය තුළ ප්‍රබල වෙනස්කම්, භූ-දේශපාලනික ගැටුම්, සැපයුම් දාමයන්හි බිඳවැටීම් සහ නාවික ගමන් මාර්ගවල සිදුවූ වෙනස්වීම් රැසක් මධ්‍යයේ කොළඹ වරාය මෙම ජයග්‍රහණය අත්කරගෙන තිබීම කැපී පෙනෙයි.

</p>

<p></p>

<p>

මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයන් සහ පවතින වෙළෙඳපොළ තත්ත්වයන්ට අනුගත වීම සඳහා ජාත්‍යන්තර නාවික සමාගම් ගත් තීරණ හමුවේ ලොව පුරා බොහෝ වරායයන්හි මෙහෙයුම් කටයුතුවල විවිධාකාර වෙනස්කම් සිදුවූ බව Alphaliner වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">චීන වරායයන්හි ආධිපත්‍යය සහ ගෝලීය තත්ත්වය</span>

</p>

<p></p>

<p>

Alphaliner වාර්තාවට අනුව, ලොව ප්‍රමුඛතම වරායයන් 10 න් 6 කටම හිමිකම් කියමින් ගෝලීය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල පෙරමුණ ගැනීමට චීන වරායයන් සමත්ව ඇත. එසේ වුවද, 2026 පළමු අර්ධයේදී කැපී පෙනෙන ලෙස ඉදිරියට පැමිණි සීමිත වරායයන් කිහිපය අතරට කොළඹ වරාය ද ඇතුළත් වීම විශේෂත්වයකි.

</p>

<p></p>

<p>

•ලොව කාර්යබහුලම කන්ටේනර් වරාය ලෙස තවදුරටත් සිය පළමු ස්ථානය රැක ගැනීමට චීනයේ ෂැංහයි (Shanghai) වරාය සමත්ව ඇත. එය වසරේ පළමු මාස හය තුළදී TEUs මිලියන 28.7 ක ධාරිතාවක් මෙහෙයවා ඇත.

</p>

<p></p>

<p>

•දෙවැනි සහ තෙවැනි ස්ථාන පිළිවෙළින් චීනයේ නිංබෝ-ෂුෂාන් (Ningbo-Zhoushan) සහ සිංගප්පූරු (Singapore) වරායයන් විසින් හිමිකරගෙන තිබේ. මීට අමතරව ෂෙන්ෂෙන් (Shenzhen), චිංඩාඕ (Qingdao), ගුවැංෂෝ (Guangzhou) සහ ටියැන්ජින් (Tianjin) යන චීන වරායයන් ද ලොව ප්‍රමුඛතම වරායයන් අතර රැඳී සිටිමින් ගෝලීය කන්ටේනර් ප්‍රවාහනය තුළ චීනයේ ඇති සක්‍රිය දායකත්වය පෙන්නුම් කරයි.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">මැදපෙරදිග වරායයන්හි පසුබෑම</span>

</p>

<p></p>

<p>

ගෝලීය වශයෙන් සිදුවූ වෙළෙඳ රටාවේ වෙනස්කම් හේතුවෙන් ඇතැම් කලාපීය වරායයන්හි මෙහෙයුම් කටයුතු සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටී ඇත. Alphaliner දත්තයන්ට අනුව, මැදපෙරදිග පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වයන් සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ පැවති අවිනිශ්චිතතාව මීට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපා තිබේ.

</p>

<p></p>

<p>

විශේෂයෙන්ම 2025 වසර අවසානයේදී ගෝලීය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල 10 වැනි ස්ථානයේ පසුවූ ඩුබායිහි ජෙබෙල් අලි (Jebel Ali) වරාය, 2026 වසර මැද භාගය වන විට 32 වැනි ස්ථානය දක්වා දැවැන්ත පසුබෑමකට ලක්ව ඇත. මීට අමතරව අබුඩාබිහි කලීෆා (Khalifa) වරායේ මෙහෙයුම් ධාරිතාව ද දැඩි ලෙස පහත වැටී ඇති බව වාර්තාවල සඳහන් වේ.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2 ක අනාගත ආයෝජන</span>

</p>

<p></p>

<p>

මෙම සාර්ථකත්වය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය විසින් කන්ටේනර් මෙහෙයුම් සහ නාවික සැපයුම් පහසුකම් (Logistics Infrastructure) සංවර්ධනය කිරීම උදෙසා ඉදිරි වසර 1 ත් 3 ත් අතර කාලය තුළ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2 ක් දක්වා වූ දැවැන්ත ආයෝජනයන් සිදු කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. වරාය පර්යන්ත ව්‍යාප්ති ව්‍යාපෘති සහ රාජ්‍ය-පෞද්ගලික പങ്കාළිත්ව (PPP) වැඩසටහන් ද ඊට ඇතුළත් වේ.