“රටම එකට” මෙහෙයුමට වසරයි: මත්ජාලයේ සිරවන තරුණ ජීවිත සහ නොකියවුණු සමාජ ඛේදවාචකය !

ශ්‍රී ලංකාව වෙළාගෙන ඇති මත්ද්‍රව්‍ය ව්‍යසනය හුදෙක් නීතිය හා සාමය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොව, රටේ අනාගත පරපුර මුළුමනින්ම ගිලගනිමින් පවතින සමාජ-ආර්ථික ඛේදවාචකයකි. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ප්‍රධානත්වයෙන් 2025 ඔක්තෝබර් 30 වන දින ආරම්භ කරන ලද “රටම එකට” ජාතික මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක වී වසරක් සපිරෙන මෙම මොහොතේ, තිරය පිටුපස ඇති සැබෑ තත්ත්වය පිළිබඳව දීර්ඝ හා ගවේෂණාත්මක අවධානයක් යොමු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">සංඛ්‍යාලේඛන හෙළිදරව් කරන බිහිසුණු ඇත්ත</span>

</p>

<p>

අද දෙරණ වාර්තා සනාථ කරන පරිදි, ගතවූ වසර ඇතුළත සිදුකළ වැටලීම්වලදී මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට සහ භාවිතයට සම්බන්ධව ළමුන් 11,970 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත. ඉන් 11,737 දෙනෙකු පිරිමි ළමුන්ය. ගැහැණු ළමුන් 233 දෙනෙකු ද ඊට ඇතුළත් වේ.

</p>

<p>

මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය ආනන්ද විජේපාල විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී අනාවරණය කරන ලද දත්තයන්ට අනුව, මෙම අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස අවුරුදු 21න් පහළ තරුණ තරුණියන්ය.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">අවුරුදු 18 – 21 අතර වයස් කාණ්ඩය:</span> 10,889යි (පිරිමි 10,673 සහ ගැහැණු 216)

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">අවුරුදු 18ට අඩු පාසල් වියේ පසුවන්නන්:</span> 1,078යි (පිරිමි 1,064 සහ ගැහැණු 14)

</p>

<p>

පසුගිය වසර දෙක තුළ දිවයින පුරා සිදුකළ මත්ද්‍රව්‍ය වැටලීම් 588,180කදී සැකකරුවන් 586,824 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර, සමස්ත අත්අඩංගුවට ගැනීම්වලින් 2%ක්ම නව යොවුන් තරුණ පරපුර වීම අනාගත ශ්‍රම බලකාය හා සමාජ පැවැත්ම හමුවේ එල්ල වූ දැවැන්ත අභියෝගයකි.

</p>

<p>

“රටම එකට” මෙහෙයුම ආරම්භ වූ දින සිට 2026 ඔක්තෝබර් අග දක්වා කාලය තුළදී පමණක් අත්අඩංගුවට ගත් සමස්ත සැකකරුවන් සංඛ්‍යාව 310,000 ඉක්මවයි. එමෙන්ම අත්අඩංගුවට ගත් මත්ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය පහත පරිදි වේ:

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">හෙරොයින්: </span>කිලෝග්‍රෑම් 2,800කට අධික ප්‍රමාණයක්</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">අයිස් (ක්‍රිස්ටල් මෙතම්පෙටමීන්)</span>: කිලෝග්‍රෑම් 3,500කට අධික ප්‍රමාණයක්</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">කොකේන්:</span> කිලෝග්‍රෑම් 300කට ආසන්න ප්‍රමාණයක්</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">ගංජා: </span>කිලෝග්‍රෑම් 11,000කට අධික ප්‍රමාණයක්</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ජාවාරම්කරුවන්ගේ සූක්ෂම ගොදුරු: ළමා වියේ සිට මත්ජාලයට</span>

</p>

<p>

ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය, මත්ද්‍රව්‍ය නාශක කාර්යාංශය, විශේෂ කාර්ය බලකාය, ත්‍රිවිධ හමුදාව සහ වෙරළාරක්ෂක බලකාය එක්ව සිදුකරන ලද මෙම දැවැන්ත මෙහෙයුම් මගින් ප්‍රවාහනය කරමින් තිබූ ටොන් ගණනක මත්ද්‍රව්‍ය තොග අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකි විය. යම් හෙයකින් මෙම මත්ද්‍රව්‍ය තොග සමාජගත වූයේ නම් සිදුවිය හැකිව තිබූ ව්‍යසනය සම්බන්ධව කියැවිනි. මේ සමගම තවත් කාරණාවක් මතුවෙයි.

</p>

<p>

“රටම එකට” මෙහෙයුම හරහා ටොන් ගණනින් මත්ද්‍රව්‍ය අත්අඩංගුවට ගෙන මාධ්‍ය මගින් විශාල සමාජ අනාවරණයක් සිදුකළද, බිම් මට්ටමේ සැබෑ තත්ත්වය ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය. රටේ ඕනෑම නගරයක හෝ ග්‍රාමීය හන්දියකදී ඉතා පහසුවෙන් මත්ද්‍රව්‍ය මාත්‍රාවක් සොයා ගැනීමට හැකිය. ඒ තරම් මෙම ජාලය අදටත් නම්‍යශීලීව හා සක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වේ. ආරක්ෂක අංශ විසින් මහා පරිමාණ තොග අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවද, ජාවාරම්කරුවන් සතුව පවතින විමධ්‍යගත (Decentralized) බෙදාහැරීමේ ජාලය සහ අතිරික්ත තොග හේතුවෙන් සිල්ලර වෙළඳපොළේ හිඟයක් නිර්මාණය වීමට ඉඩ නොලැබේ.

</p>

<p>

මින් පැහැදිලි වන්නේ වැටලීම් මගින් මතුපිටින් පෙනෙන ප්‍රවාහන ජාලයට පහර දුන්නද, සමාජයේ මුල් බැසගත් පාරිභෝගික ඉල්ලුම සහ ජාවාරම්කරුවන්ගේ බිම් මට්ටමේ සැපයුම් යාන්ත්‍රණය බිඳවැටී නොමැති බවයි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">සැඟවුණු යථාර්ථය සහ නොපෙනෙන ඛේදවාචකය</span>

</p>

<p>

අනෙක් අතට, මෙතරම් මත්ද්‍රව්‍ය තොග ඇල්ලුවද, මත්ද්‍රව්‍ය නොමැතිවීමෙන් ඇතිවන ශාරීරික හා මානසික අපහසුතාවලින් (Withdrawal symptoms / "සික් එක") පාරවල් අයිනේ ලතවෙන ඇබ්බැහිවූවන් අපට නොපෙනීම පිටුපස ඇත්තේද බියකරු යථාර්ථයකි. ඉන් අදහස් වන්නේ ද මත්ද්‍රව්‍ය හිඟයක් රට තුළ ඇතිවී නොමැති බවය. වැටලීම් හමුවේ පවා මත්ද්‍රව්‍ය අඛණ්ඩව ගැලීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ පවතින දූෂිත පද්ධතිමය හිඩැස් සහ අන්තර්ජාල ක්‍රමවේද ඔස්සේ සිදුවන නවීන ජාවාරම්කාර උපක්‍රම ඉදිරියේ අප තවමත් මෙහෙයුම්වල සාම්ප්‍රදායික රාමුව තුළ සිරවී සිටින බවය.

</p>

<p>

එබැවින් හුදෙක් ප්‍රමාණාත්මක අත්අඩංගුවට ගැනීම්වලින් ඔබ්බට ගොස්, මෙම අදෘශ්‍යමාන අලෙවි ජාලයේ සහ අඛණ්ඩ ඉල්ලුමේ සැබෑ අනුප්‍රාප්තික මුල් ස්පර්ශ කරන ගුණාත්මක සමාජ-ආර්ථික විමර්ශනයක අවශ්‍යතාව මින් මනාව තහවුරු වේ.

</p>

<p>

මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම පිටුපස සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන් සහ පාතාල කල්ලි ක්‍රියාත්මක බව දනිමු. සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලි බිහිවන්නේම මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම වෙනුවෙන් බව අපේ රටේ අත්දැකීමය. ඔවුන් විසින් තරුණයින් සහ අවුරුදු 8-14ත් අතර පසුවන කුඩා ළමුන් පවා මත්ද්‍රව්‍ය බෙදාහැරීමේ "පණිවුඩකරුවන්" ලෙස යොදාගැනීමේ ප්‍රවණතාවක් පොලිසිය මීට පෙරද අනාවරණය කර තිබුණි. ජාවාරම්කරුවන් විසින් මුලින් නොමිලේ හෝ නොමඟ යවන සුළු ක්‍රමවලින් ළමයින් මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි කරවා, පසුව එම ඇබ්බැහිය පවත්වාගෙන යාම සඳහා ඔවුන්වම ජාවාරමේ කොටස්කරුවන් බවට පත්කර ගන්නා බිහිසුණු ක්‍රමවේදයක් මෙහිදී දැකිය හැකිය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">අමාත්‍යංශයේ ප්‍රවේශය සහ හදිසි ඇමතුම් සේවාවන්</span>

</p>

<p>

මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය ආනන්ද විජේපාල අවධාරණය කරන්නේ, මත්ද්‍රව්‍ය සැපයුම් ජාලය අඩාල කිරීමට සමගාමීව සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන්ට එරෙහිව දැවැන්ත මෙහෙයුම් ඉදිරියටත් ක්‍රියාත්මක වන බවය. මෙහිදී 1818 ක්ෂණික ඇමතුම් අංකය හරහා මහජනතාවගෙන් ලැබෙන තොරතුරු මෙහෙයුම් සාර්ථක කරගැනීමට විශාල පිටුවහලක් වී ඇත.

</p>

<p>

මෙම මෙහෙයුම හුදෙක් මත්ද්‍රව්‍ය වැටලීමකට පමණක් සීමා නොවී, බහුවිධ ප්‍රවේශයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ:

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">සැපයුම අඩාල කිරීම: </span>මහා පරිමාණ ජාවාරම්කරුවන් සහ පාතාල සම්බන්ධතා මැඩලීම.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">ඉල්ලුම අඩු කිරීම:</span> පාරිභෝගික මට්ටමේ ඇබ්බැහිවීම් වැළැක්වීම.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">නීතිමය පියවර:</span> රැඳවුම් නියෝග සහ නීති විරෝධී වත්කම් විමර්ශන පවත්වාගෙන යාම.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">පුනරුත්ථාපනය:</span> අත්අඩංගුවට ගන්නා ඇබ්බැහිවූවන් වෛද්‍ය හා මානසික උපදේශන ක්‍රියාවලියට යොමු කිරීම.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් ඔබ්බට: ඉදිරි අභියෝග සහ විසඳුම්</span>

</p>

<p>

“රටම එකට” මෙහෙයුම හරහා මත්ද්‍රව්‍ය ටොන් ගණනින් අත්අඩංගුවට ගනිමින් සැපයුම් ජාලයට දැඩි ප්‍රහාරයක් එල්ල කර තිබුණද, මෙම ව්‍යසනයෙන් අනාගත පරපුර මුළුමනින්ම මුදාගැනීමට නම් අත්අඩංගුවට ගැනීමට එහා ගිය සමාජීය ප්‍රවේශයක් අවශ්‍ය බව සමාජ විද්‍යාඥයින් හා විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙයි.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">පුනරුත්ථාපන පහසුකම් පුළුල් කිරීම: </span>අත්අඩංගුවට පත්වන වයස අවුරුදු 21ට අඩු තරුණයින් සහ ළමුන් අපරාධකරුවන් ලෙස නොව, වින්දිතයින් ලෙස සලකා ඔවුන් උදෙසා විශේෂිත මානසික සෞඛ්‍ය සහ පුනරුත්ථාපන මධ්‍යස්ථාන ශක්තිමත් කළ යුතුය.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">ප්‍රජා සහ පාසල් මට්ටමේ වැළැක්වීම:</span> දෙමාපියන්, ගුරුවරුන්, ප්‍රජා සංවිධාන සහ රාජ්‍ය ආයතන එකමුතුව පාසල් පද්ධතිය තුළ මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී දැඩි සුපරීක්ෂණයක් හා දැනුවත්භාවයක් පවත්වාගෙන යා යුතුය.

</p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">සමාජ-ආර්ථික පසුබිම වෙනස් කිරීම:</span> තරුණයින් මත්ද්‍රව්‍ය හා පාතාල ආකර්ෂණයට හසුවීමට බලපාන රැකියා විරහිතභාවය, පවුල් පසුබිමේ බිඳවැටීම් සහ මානසික ආතතිය වැනි මූලික සමාජ ගැටලුවලට දීර්ඝකාලීන විසඳුම් සෙවිය යුතුය.

</p>

<p>

"රටම එකට" මෙහෙයුමේ වසරක ප්‍රගතිය මගින් රාජ්‍ය යන්ත්‍රණයේ සක්‍රීයභාවය පෙන්නුම් කළද, මත්ද්‍රව්‍ය නැමැති මාරක දැලෙන් රටේ දරුවන් මුදාගැනීමේ සටන තවමත් අවසන් වී නැත. නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අමතරව, සමස්ත සමාජයම එකමුතුව දරුවන් සුරකින ආරක්ෂිත පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම හෙට දිනයේ ප්‍රධානතම වගකීමයි.