තමන්ගේ දේශපාලන ජීවිතය බේරා ගන්නට නෙතන්යාහූ ලෝකය න්‍යෂ්ඨික යුද්ධයකට ඇද දමයි ද?

2026 නොවැම්බර් 2 වන දින ඇමරිකානු කොන්සර්වේටිව් විචාරක ටකර් කාල්සන් X වේදිකාවේ පළ කළ දිගු ප්‍රකාශයක් ලෝකය කම්පනයට පත් කළේය. ඔහු පැවසූයේ, ඊශ්‍රයාල් අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහූගේ පීඩනය යටතේ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දින කිහිපයක් ඇතුළත ඉරානයේ මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ Pickaxe Mountain (කුහ්-එ කොලංග් ගස් ලා) භූ ගත පහසුකමට න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ හැකි බවය.

</p>

<p>

කාල්සන්ට අනුව, එම ස්ථානයේ යුරේනියම් පොහොසත් කිරීම නැවත ආරම්භ කර ඇති බව ඊශ්‍රයාල් බුද්ධි තොරතුරු පවසයි. ටකර් කාල්සන් පෙන්වා දෙන්නේ අඩි 300ක පමණ ග්‍රැනයිට් පර්වතය හරහා සාම්ප්‍රදායික ආයුධ විනිවිද යා නොහැකි බවය.

</p>

<p>

“එකම හමුදා විකල්පය න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයයි. නෙතන්යාහූ එම විකල්පය සඳහා ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාව දැඩිව තල්ලු කරයි. ‘බිබි දිනපතා ට්‍රම්ප් අමතයි’ යනු තොරතුරු දැන සිටින නිරීක්ෂකයෙකුගේ ප්‍රකාශයයි” යනුවෙන් ඔහු ලිවීය.

</p>

<p>

මෙම ප්‍රකාශය ස්වාධීනව සනාථ කර නැත. ධවල මන්දිරය හෝ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය විසින් න්‍යෂ්ටික විකල්පයක් සලකා බලන බවට කිසිදු නිල සාක්ෂියක් නැත. ඊට පටහැනිව, ඔක්තෝබර් මාසයේදී ට්‍රම්ප් විවෘතව ප්‍රකාශ කළේ “මම න්‍යෂ්ටික බලය භාවිතා නොකරමි. අපට එසේ කිරීමට අවශ්‍ය නැත” යනුවෙනි. ඔහු Pickaxe Mountain ඇතුළු ඉතිරි ස්ථාන “මිනිත්තු 10කින්” සාම්ප්‍රදායික ආයුධ මගින් ගැනීමට හැකි බවත් පැවසීය.

</p>

<p>

කෙසේ වෙතත්, කාල්සන්ගේ අනතුරු ඇඟවීම දේශපාලන සැබෑ තත්කාලින වර්ධනයක් පිළිබිඹු කරයි: නෙතන්යාහූගේ දේශපාලන ජීවිතය දැන් දුර්වල වී තිබේ. ලෝකය අවබොි්ධ කරගෙන ඇත්තේ ඔහු ට්‍රම්ප්ගේ සහාය මත රඳා සිටින බවය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">නෙතන්යාහූගේ දේශපාලන අර්බුදය

</span>

</p>

<p>

ඔක්තෝබර් 27 වන දින පැවති ඊශ්‍රයාල් මහ මැතිවරණයෙන් පසු නෙතන්යාහූගේ සන්ධානයට ආසන 53ක් පමණක් ලැබී ඇත (120න්). ගාදි අයිසෙන්කොට්ගේ විපක්ෂ සන්ධානයට 48ක්, අරාබි පක්ෂවලට වාර්තාගත 19ක් ලැබී ඇත. 61ක බහුතරයක් නොමැත. නෙතන්යාහූ තවමත් වැඩබලන අගමැති ලෙස සිටින නමුත්, රජයක් පිහිටුවීමට ට්‍රම්ප්ගේ මැදිහත්වීම අවශ්‍ය විය හැකිය. එසේ නොවුවහොත් ඔහුට දේශපාලන අපකීර්තිය, විමර්ශන සහ සිරගත වීමේ අවදානමක් ඇති බව කාල්සන් පෙන්වා දුන්නේය.

</p>

<p>

ලෝක දේශපාලන විචාරකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, නෙතන්යාහූ සිය දේශපාලන බලය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා යුද්ධය දිගටම කරගෙන යාමට හෝ නව ප්‍රහාරයක් දියත් කිරීමට ට්‍රම්ප් ලවා ගැනීමට උත්සාහ කරන බවය.

</p>

<p>

2026 පෙබරවාරි 28 වන දින ආරම්භ වූ ඇමරිකා-ඊශ්‍රයාල්-ඉරාන ගැටුම (Operation Epic Fury) පසුබිමේ, නොවැම්බර් 3 ඇමරිකානු මධ්‍යවාර මැතිවරණයෙන් පසු සාම්ප්‍රදායික ප්‍රහාර සඳහා සැලසුම් සකස් කර ඇති බව New York Times වැනි මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. නෙතන්යාහූ මෙම ගැටුම දිගු කිරීමෙන් දේශීය අර්බුදයෙන් මිදීමට උත්සාහ කරන බවට විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">Pickaxe Mountain සහ සාම්ප්‍රදායික ආයුධවල සීමා</span>

</p>

<p>

Pickaxe Mountain යනු Natanz න්‍යෂ්ටික සංකීර්ණයට කිලෝමීටර් 2ක් පමණ දකුණින් පිහිටි යටිබිම් උමං සංකීර්ණයකි. 2020 සිට ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූ මෙම වැඩසටහනට උසස් කේන්ද්‍රාපසාරී යන්ත්‍ර අදාල නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගැනීමට අදහස් කළ බව ඉරානය පවසයි. චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප විශ්ලේෂණවලට අනුව, මෙය මීටර් 80-100 (අඩි 260-330) පමණ ගැඹුරු ග්‍රැනයිට් පර්වතය යට පිහිටා ඇති අතර, 2026 දී ඉදිකිරීම් තීව්‍ර වී ඇත. එය තවමත් ක්‍රියාත්මක නොවන බව Institute for Science and International Security (ISIS) සහ CSIS වැනි ආයතන පවසයි.

</p>

<p>

ඇමරිකානු GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP) බංකර් බස්ටර් බෝම්බය මීටර් 60ක් පමණ විනිවිද යා හැකි බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත. ග්‍රැනයිට් වැනි දැඩි පාෂාණයේදී මෙය තවත් අඩු වේ. බහු ප්‍රහාර, ඇතුල්වීම් හෝ වාතාශ්‍රය ඉලක්ක කිරීමෙන් හානි කළ හැකි නමුත්, සම්පූර්ණ විනාශය සාම්ප්‍රදායික ආයුධවලින් අපහසු බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. කාල්සන්ගේ “න්‍යෂ්ටික පමණක්” යන ප්‍රකාශය මෙම තාක්ෂණික අභියෝගය මත පදනම් වේ. නමුත් එය තහවුරු නොකළ අනුමානයකි.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">න්‍යෂ්ටික පූර්වාදර්ශයේ බිහිසුණු ඉරණම</span>

</p>

<p>

1945 දී ඇමරිකාව හිරෝෂිමා සහ නාගසාකි වලට න්‍යෂ්ටික බෝම්බ දැමූ දා සිට අද දක්වා (වසර 80කට වැඩි කාලයක්) ලෝකයේ කිසිදු රටක් යුද්ධයකදී න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා කර නැත. මෙම දිගු කාලීන “භාවිත නොකිරීමේ සම්ප්‍රදාය” බොහෝ විට “න්‍යෂ්ටික ටැබූ” ලෙස හැඳින්වේ. විද්වතුන් අතර මේ පිළිබඳ විවාදයක් පවතී. සමහරු කියන්නේ මෙය ශක්තිමත් සදාචාරාත්මක තහනමක් නොවන බවයි. ඔවුන්ට අනුව, රටවල් න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා නොකරන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රතිපත්තිමය ගණනය කිරීම් නිසාය. එනම්, එසේ කළහොත් අනෙක් රටවල්ද එය භාවිතා කළ හැකි බවත්, එයින් තමන්ටම භයානක ප්‍රතිඵල ඇති විය හැකි බවත් සලකා බැලීම නිසාය.

</p>

<p>

තවත් විද්වතුන් පවසන්නේ එය තරමක් ශක්තිමත් සම්ප්‍රදායක් බවය.කෙසේ වෙතත්, මෙම විවාදය නොසලකා, එක් වැදගත් කරුණක් පැහැදිලිය. ඇමරිකාව වැනි න්‍යෂ්ටික රාජ්‍යයක් විසින් න්‍යෂ්ටික ආයුධ නොමැති රටකට එරෙහිව න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයක් එල්ල කළහොත්, 1945 සිට පැවති මෙම භාවිත නොකිරීමේ සම්ප්‍රදාය බිඳ දමනු ඇත. එය අනෙක් න්‍යෂ්ටික රාජ්‍යයන්ටද “දැන් න්‍යෂ්ටික ආයුධ භාවිතා කළ හැකිය” යන අනතුරුදායක පූර්වාදර්ශයක් ලබා දෙනු ඇත.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ප්‍රතිඵල බිහිසුණු විය හැකිය:</span>

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">කලාපීය විනාශය:</span> භූගත පිපිරීමකින් පර්සියානු බොක්ක ප්‍රදේශයට විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය පැතිරිය හැකිය. කාල්සන් මිලියන 100ක ජනතාවගේ ජල සැපයුම විෂ විය හැකි බව පැවසුවද, මෙය නිශ්චිත නොවේ. කෙසේ වෙතත්, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා තෙල් ප්‍රවාහනයට දැනටමත් හානි වී ඇති අතර, ගෝලීය බලශක්ති වෙළඳපොළ කම්පනය වී ඇත.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ගෝලීය පූර්වාදර්ශය:</span> රුසියාව යුක්‍රේනයට එරෙහිව, ඉන්දියාව-පාකිස්තානය එකිනෙකාට එරෙහිව, උතුරු කොරියාව සියෝල්ට එරෙහිව න්‍යෂ්ටික භාවිතයට උනන්දු විය හැකිය. කාල්සන් පවසන පරිදි, “පළමු න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්ධය නොවැළැක්විය හැකිය”.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">දේශපාලන අවදානම:</span> නෙතන්යාහූගේ දේශීය බලය බේරා ගැනීම සඳහා ගෝලීය ආරක්ෂාව අවදානමට ලක් කිරීම, නායකයන්ගේ පුද්ගලික අවශ්‍යතා ජාත්‍යන්තර ස්ථාවරත්වයට ඉහළින් තැබීමේ භයානක උදාහරණයකි.

</p>

<p>

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය තුළ බෙදීම් පවතී. උප ජනාධිපති JD Vance සහ තානාපති Steve Witkoff රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ගිවිසුමක් සඳහා තර්ක කරන අතර, ආරක්ෂක ලේකම් Pete Hegseth සහ CENTCOM අණදෙන නිලධාරීන් හමුදා ක්‍රියාමාර්ග සඳහා පීඩනය යොදන බව කාල්සන් පවසයි. ට්‍රම්ප් පැකිලෙන බවත්, නොවැම්බර් 7 වන විට තීරණයක් ගත හැකි බවත් ඔහු කියයි

</p>

<p>

නෙතන්යාහූ සිය දේශපාලන ජීවිතය ට්‍රම්ප් ලවා රැක ගැනීමට උත්සාහ කරන බවට ලෝක දේශපාලන විචාරකයන්ගේ නිරීක්ෂණ, කාල්සන්ගේ ප්‍රකාශය හරහා නැවත ඉස්මතු වී තිබේ. න්‍යෂ්ටික ප්‍රහාරයක් සිදු වුවහොත්, එය 1945 සිට පැවති භාවිත නොකිරීමේ සම්ප්‍රදාය බිඳ දමන අතර, කලාපීය විකිරණ, බලශක්ති අර්බුදය සහ ගෝලීය න්‍යෂ්ටික උත්සන්න වීම ඇතුළු බිහිසුණු ඉරණමක් ලෝකයට ගෙන එනු ඇත.

</p>

<p>

තවමත්, මෙම න්‍යෂ්ටික විකල්පය තහවුරු නොකළ අනුමානයකි. සාම්ප්‍රදායික ප්‍රහාර, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික විසඳුම් සහ වළක්වා ගැනීමේ යාන්ත්‍රණ මගින් ගැටුම පාලනය කළ හැකිය.

</p>

<p>

නායකයන්ගේ දේශීය දේශපාලන අවශ්‍යතා ගෝලීය ආරක්ෂාවට ඉහළින් නොතැබිය යුතු යන අවබෝධය මේ වනවිට ගෝලීය සමාජය තුළ පවතී. ලෝකය මෙම අවදානම නොසලකා නොහරිනනේ එහි ප්‍රතිඵල අතිශයින් බිහිසුණු වන බැවිනි.