ඩිජිටල් පරිවර්තනය, බලශක්ති සහන, ගුවන් තොටුපළ හා යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සඳහා ඓතිහාසික මුදල් වෙන් කිරීම් සමඟ නව අයවැය යෝජනා රැසක්!

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නව අයවැය යෝජනා මගින් මෙරට ඩිජිටල් ක්ෂේත්‍රය, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, වරාය හා ගුවන් සේවා යටිතල පහසුකම්, මාර්ග පද්ධතිය, අධ්‍යාපනය මෙන්ම කාන්තා ව්‍යවසායකත්වය සහ සංචාරක කර්මාන්තය නගා සිටුවීම වෙනුවෙන් පුළුල් මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන සහ සහන පැකේජ රැසක් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඩිජිටල් පරිවර්තනය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) සංවර්ධනය</span>

</p>

<p>

ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ඩිජිටල් පරිවර්තනය වෙනුවෙන් සිදු කරන ලද විශාලතම ආයෝජනය ලෙස හඳුන්වමින් ඩිජිටල් ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනය උදෙසා රුපියල් බිලියන 28.5ක මුදලක් වෙන් කිරීමට ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පියවර ගෙන ඇත.

</p>

<p>

මීට සමගාමීව, ජාතික කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) ධාරිතාව ගොඩනැගීමේ සහ වගකීම්සහගත ලෙස කෘත්‍රිම බුද්ධිය භාවිත කිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ රජයේ වැඩපිළිවෙළේ කොටසක් ලෙස විජේරාම මාවතේ 'කෘත්‍රිම බුද්ධි විශිෂ්ටතා මධ්‍යස්ථානයක්' (AI Excellence Centre) ස්ථාපිත කිරීමට ද සැලසුම් කර තිබේ. එමෙන්ම රජයේ ඩිජිටල් පරිවර්තන න්‍යාය පත්‍රය යටතේ දිවයින පුරා තෝරාගත් පාසල් සිසුන් 750,000කට බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් (Broadband) අන්තර්ජාල පහසුකම් ලබා දීමට ද නියමිතය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">සූර්ය බලශක්ති සහ බැටරි ගබඩා පද්ධති සඳහා බදු සහන හා දිරිදීමනා</span>

</p>

<p>

වහල මත සවිකරන සූර්ය පැනල පරිශීලකයින් අතර බැටරි ගබඩා පද්ධති ස්ථාපනය කිරීම දිරිමත් කිරීම සඳහා රුපියල් බිලියන 3.5ක සහන පැකේජයක් හඳුන්වා දී ඇත. මෙම යෝජනාව යටතේ, නව ගෘහස්ථ සූර්ය බලශක්ති පාරිභෝගිකයින් ස්ථාපනය කරන සෑම කිලෝවොට් 1ක (1kW) බැටරි ගබඩා ධාරිතාවක් සඳහාම රුපියල් 25,000ක දීමනාවක් හිමි වේ. කිලෝවොට් 10 (10kW) දක්වා වූ පද්ධති සඳහා මෙම දිරිදීමනාව හිමිවන බැවින් ගෘහස්ථ පාරිභෝගිකයින්ට රුපියල් 250,000ක උපරිම ප්‍රතිලාභයක් ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සැලසේ.

</p>

<p>

මීට අමතරව, ආනයනික සූර්ය බැටරි සඳහා පනවා තිබූ 10%ක වරාය හා ගුවන් තොටුපළ සංවර්ධන බද්ද (PAL) ඉවත් කිරීමට ද රජය තීරණය කර තිබේ. මෙම බදු නිදහස හරහා ගෘහස්ථ පාරිභෝගිකයින්ට තවදුරටත් ඉතිරියක් සැලසෙන බවත්, බද්ද ඉවත් කිරීම මගින් කිලෝවොට් 1ක බැටරියක පිරිවැය දළ වශයෙන් රුපියල් 4,000කින් පමණ අඩු වනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇති බවත් ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කළේය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">බලශක්ති යටිතල පහසුකම් සහ ඛනිජ තෙල් ගවේෂණය</span>

</p>

<p>

ඉන්ධන ගොඩබෑමේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම සඳහා කොළඹ වරාය සහ කොළොන්නාව යා කරමින් ඉදිකෙරෙන නළ මාර්ග ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 16.3ක් සඳහා රජය ලංසු කැඳවා ඇත. මෙට්‍රික් ටොන් 90,000ක ඉන්ධන නෞකාවක් ගොඩබෑමට ගතවන කාලය පැය 96 සිට පැය 48 දක්වා අඩු කරමින් අධික ප්‍රමාද ගාස්තු කපා හැරීම මෙම ව්‍යාපෘතියේ අරමුණයි. ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන් පරිදි නෞකාවක් ප්‍රමාද වන සෑම දිනකටම ඇමරිකානු ඩොලර් 30,000ක පමණ පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බැවින්, මෙම ව්‍යාපෘතිය හරහා එක් නැව් තොගයකින් ප්‍රමාද ගාස්තු (Demurrage charges) ලෙස ඇමරිකානු ඩොලර් 60,000ක් දක්වා ඉතිරි කර ගත හැකි වනු ඇත.

</p>

<p>

එමෙන්ම, මුතුරාජවෙල සිට බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ (BIA) දක්වා ජෙට් ඉන්ධන නළ මාර්ගයක් ඉදිකිරීම සහ මෙට්‍රික් ටොන් 92,000ක ධාරිතාවයකින් යුත් ඉන්ධන ගබඩා පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් සඳහා රුපියල් බිලියන 22.34ක් වෙන් කර තිබේ.

</p>

<p>

මේ අතර, මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ අක්වෙරළ බිම් කොටස් හතරක ඛනිජ තෙල් සහ ස්වභාවික වායු ගවේෂණය හා නිෂ්පාදනය සඳහා ශ්‍රී ලංකා ඛනිජ තෙල් සංවර්ධන අධිකාරිය විසින් ලංසු කැඳවා ඇත. එම ලංසු තැබීමේ ක්‍රියාවලිය මේ වන විට ක්‍රියාත්මක වන අතර එය 2027 වසරේදී අවසන් වීමට නියමිතය.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">වෙළෙඳාම සහ ආයෝජන පහසුකම්</span>

</p>

<p>

ආනයන හා අපනයන ක්‍රියාවලීන්හි ප්‍රමාදයන් අවම කරමින් වෙළෙඳාමට අදාළ කටයුතු විධිමත් කිරීම සඳහා 'ජාතික තනි වෙළෙඳ කවුළුවක්' (National Single Trade Window) ස්ථාපිත කිරීමට රජය රුපියල් මිලියන 1,990ක් වෙන් කර තිබේ. ඊට අමතරව 'ජාතික තනි ආයෝජන කවුළුවක්' (National Single Investment Window) නිර්මාණය කිරීම වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 100ක මුදලක් වෙන් කර ඇත.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">වරාය සහ ගුවන් තොටුපළ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති</span>

</p>

<p>

ලොව ප්‍රමුඛතම බහාලුම් වරායන් 20 අතරට එක්ව සිටින කොළඹ වරාය, ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර නාවික මාර්ග ඔස්සේ ශ්‍රී ලංකාවට හිමි උපායමාර්ගික පිහිටීමෙන් උපරිම ප්‍රයෝජන ගැනීමට සූදානමින් සිටී. 2040 වසර වන විට බහාලුම් පරිමාව TEU මිලියන 30 දක්වා ළඟා වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇති බැවින්, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවේ (ADB) සහ ලෝක බැංකුවේ සහාය ඇතිව නව බටහිර බහාලුම් පර්යන්තයක් සංවර්ධනය කිරීම හරහා වරාය ධාරිතාව පුළුල් කිරීමට රජය සැලසුම් කරයි. කිලෝමීටර් 3.2ක දියකඩනයක් ද ඇතුළත් වන මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් වාර්ෂිකව TEU මිලියන 3.2ක බහාලුම් හැසිරවීමේ ධාරිතාවක් එක් කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

</p>

<p>

ගුවන් තොටුපළ ක්ෂේත්‍රය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් සඳහන් කළේ, ගුවන් තොටුපළ අවට වාහන තදබදය අවම කිරීම සඳහා සීමාසහිත ගුවන් තොටුපළ හා ගුවන් සේවා සමාගම (AASL) විසින් රුපියල් මිලියන 400ක පිරිවැයකින් නව රථගාලක් ඉදිකරන බවයි.

</p>

<p>

එමෙන්ම, රත්මලාන ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ ගුවන් නියමු පුහුණුව, දේශීය ගුවන් ගමන්, ව්‍යාපාරික සහ කලාපීය ගුවන් සේවා සඳහා සංවර්ධනය කෙරේ. ගුවන් ගමන් ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා දැනට පවතින ධාවන පථය පුනරුත්ථාපනය කිරීමට සහ එය මීටර් 1,400 සිට මීටර් 1,771 දක්වා දීර්ඝ කිරීමට රුපියල් මිලියන 6,000ක ව්‍යාපෘතියක් සීමාසහිත ගුවන් තොටුපළ හා ගුවන් සේවා සමාගමේ අරමුදල් යොදවමින් 2027 වසරේදී ආරම්භ කිරීමට නියමිතය.

</p>

<p>

ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 190ක ණය මුදලකින් ඉදිකර 2013 වසරේදී ගුවන් මෙහෙයුම් ආරම්භ කළ මත්තල ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ, 2026 වසර වන විට රුපියල් මිලියන 70,000කට අධික සමුච්චිත පාඩුවක් වාර්තා කර ඇති අතර එම පාඩුව වාර්ෂිකව තවදුරටත් වර්ධනය වෙමින් පවතී. එබැවින් ගුවන් තොටුපළ මෙහෙයුම්, දත්ත මධ්‍යස්ථාන, ආහාරපාන සැපයුම් සේවා සහ ගුවන් යානා සේවා හා නඩත්තු යන අංශ ජාත්‍යන්තර සමාගම් සමඟ ඒකාබද්ධව සංවර්ධනය කිරීම සඳහා දැනටමත් අභිලාෂ ප්‍රකාශ කිරීම් (EOI) කැඳවා අවසන් කර ඇත. තෝරාගත් සමාගම් වෙතින් යෝජනා කැඳවීම් (RFP) ලබා ගැනීමට පියවර ගනිමින් සිටින අතර ඉදිරි වසර ඇතුළත මේ සඳහා නව ආයෝජකයින් තෝරා ගැනීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">මාර්ග, අධ්‍යාපන, කාන්තා ව්‍යවසායකත්ව සහ සංචාරක සංවර්ධනය</span>

</p>

<p>

ශ්‍රී ලංකාවේ මාර්ග සහ දුම්රිය යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය හා නවීකරණය කිරීම වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 487ක වාර්තාගත මුදලක් වෙන් කර තිබේ. ඊට අමතරව අධ්‍යාපන යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සඳහා රුපියල් මිලියන 3,500ක් වෙන් කර ඇති බව ජනාධිපතිවරයා ප්‍රකාශ කළේය.

</p>

<p>

කාන්තාවන් මූලික කරගත් ගෘහ ඒකක සඳහා සහනදායී මූල්‍ය පහසුකම් සැපයීම වෙනුවෙන් රුපියල් බිලියන 12.5ක වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කෙරේ. මෙම ක්‍රමය යටතේ සමෘද්ධි බැංකුව හරහා වාර්ෂිකව 3%ක පොලී අනුපාතයකට රුපියල් මිලියන 1ක් දක්වා ණය ලබා දෙන අතර කණ්ඩායම් ණය පදනම මත එම ණය නිකුත් කෙරේ.

</p>

<p>

නිවෙස් ආශ්‍රිත සංචාරක (Home-stay tourism) ක්ෂේත්‍රයේ සංවර්ධනයට සහාය වීම සඳහා රුපියල් බිලියන 7.5ක ප්‍රතිපාදන වෙන් කර තිබේ. මෙම වැඩසටහන යටතේ, නිවෙස් ආශ්‍රිත සංචාරක නවාතැන් පහසුකම් ස්ථාපිත කිරීමට හෝ පුළුල් කිරීමට සුදුසුකම් ලබන ව්‍යවසායකයින්ට වාර්ෂිකව 3%ක සහනදායී පොලී අනුපාතයකට රුපියල් මිලියන 2ක් දක්වා ණය ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව හිමිවේ.