ජනවාරි 30 තිබූ දත්ත පෙබරවාරි 16න් පසු වාර්තාවේ නෑ!
ගල් අඟුරු විමර්ශනය – 05 -නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරයට ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමේදී සිදුවූ බවට විගණකාධිපතිවරයා හඳුනාගත් ප්රසම්පාදන අක්රමිකතා, අමතර වියදම්, අයකරගත නොහැකි වූ මුදල් සහ ආයතනික දුර්වලතා පිළිබඳව එම විගණන වාර්තාව පදනම් කරගත් විමර්ශන ලිපි මාලාවක් LMN විසින් අද සිට ඉදිරිපත් කිරීමට තීරණය කරමු. ජාතියක් ලෙස අප පත් වූ බිහිසුණු ආර්ථික ව්යසනයට පදනම දැමූ ලංකාවේ විශාලතම ප්රසම්පාදන ක්රියාවලිය සම්බන්ධව මතුවී ඇති විසංවාදය තුළ කියැවෙන වංචා දූෂණ ගැන ලියැවෙන්නේ රුපියල් බිලියන දහස් ගණනකිනි. එය අනාගතයේ දී නෛතික ක්රියාවලියක් ඉදිරියේ තීන්දු කළ යුතු බරපතල තත්ත්වයකි. එතෙක් 2009 - 2016 තුළ නොරොච්චෝලෙ ලක් විජය ගල් අඟුරු බලාගාරය සඳහා සීමා සහිත ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම මගින් සිදුකළ ගල් අඟුරු ප්රසම්පාදනය සම්බන්ධව විගණකාධිපතිවරයා විසින් ඉදිරිපත් කළ විගණන වාර්තාව ඇසුරින් මෙම ලිපි පෙළ ඔබ වෙත පෙළ ගස්වමු.
LSN Sri Lanka ·

ගල් අඟුරු නැවක් රටට එන විට එහි ඇති ගල් අඟුරු ප්රමාණය පමණක් දැනගැනීම ප්රමාණවත් නැත. එහි ගුණාත්මකභාවය ද මැනිය යුතුය. ඒ සඳහා ස්වාධීන ගුණාත්මක පරීක්ෂණ සිදුකර වාර්තා සකස් කරන්නේ හේතුවක් ඇතිවය.
</p>
<p>
ගල් අඟුරුවල කැටවල ප්රමාණයත් එවැනි පරීක්ෂණයක එක් වැදගත් කොටසකි. නමුත් 2016 වසරේදී සිදුවූ දෙයක් ගැන විගණකාධිපතිවරයා තබා ඇති සටහන පුදුම සහගතය. 2016 ජනවාරි 30 දක්වා ස්වාධීන ගුණාත්මක පරීක්ෂණ වාර්තාවල තිබූ ගල් අඟුරු කැට ප්රමාණය පිළිබඳ දත්ත, පෙබරවාරි 16න් පසු එම වාර්තාවලින් අතුරුදහන්ව තිබුණේය.
</p>
<p>
එය කඩදාසියකි මැකී ගිය තවත් සංඛ්යාවක් පමණක් නොවේ. එම දත්ත නොතිබීමේ අවසාන ප්රතිඵලය වූයේ රාජ්යයට අයකරගත හැකිව තිබූ මුදල කොපමණදැයි ගණනය කිරීමටවත් නොහැකි වීමය.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">කතාව පටන් ගන්නා ජනවාරි 21</span>
</p>
<p>
මෙය Liberty Commodities සමාගමෙන් සිදුකළ සිව්වැනි ක්ෂණික ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමේ කතාවේ තවත් කොටසකි. එම මිලදී ගැනීම සඳහා Liberty සමාගම ඉදිරිපත් කළ අඩුම ලංසුව ටොන් එකකට ඩොලර් 49.85කි. මෙට්රික් ටොන් 330,000 ±10%ක් මිලදී ගැනීම සඳහා 2016 ජනවාරි 7 දා එම සමාගමට ප්රදානය ලබාදී තිබිණි. ඒ සඳහා ගිවිසුම යාවත්කාලීන කර තිබුණේ ජනවාරි 21 දාය.
</p>
<p>
ඉන් දින තුනකට පසු, ජනවාරි 24 දා සිට ගල් අඟුරු සැපයීම ආරම්භ වුනේය. මාර්තු 14 දක්වා මෙම මිලදී ගැනීම යටතේ Liberty වෙතින් ලබාගත් ගල් අඟුරු ප්රමාණය මෙට්රික් ටොන් 383,804ක් විය. ඒ සඳහා වැය කර තිබූ මුදල ඩොලර් 18,229,353කි.
</p>
<p>
<span style="color:#1d4ed8">දැන් දින පෙළ එක ළඟ තබා බලමු.</span>
• ගිවිසුම යාවත්කාලීන කළේ ජනවාරි 21ය.</p>
<p>
• ගල් අඟුරු පැමිණීම ආරම්භ වූයේ ජනවාරි 24ය.</p>
<p>
• ජනවාරි 30 දක්වා ගුණාත්මක පරීක්ෂණ වාර්තාවල Grain Size — ගල් අඟුරු කැටවල ප්රමාණය — තිබිණි.</p>
<p>
• එහෙත් පෙබරවාරි 16න් පසු එම දත්ත වාර්තාවල නැත.</p>
<p>
• එසේ වූයේ ගල් අඟුරු සැපයීම අවසන් වූ පසුව නොවේ. ගල් අඟුරු සැපයීම සිදුවෙමින් තිබියදීය.</p>
<p>
<span style="color:#dc2626"></p>
<p></p>
<p></span>
</p>
<p>
මේ දත්තවල වැදගත්කම තේරුම් ගැනීමට විගණකාධිපතිවරයාගේ ගණනය දෙස බැලිය යුතුය.
</p>
<p>
ගල් අඟුරු කැට ප්රමාණයට අදාළ මිල ගැලපීම ක්රියාත්මක නොකිරීම නිසා සිව්වැනි ක්ෂණික මිලදී ගැනීමේදී Liberty සමාගමෙන් අයකරගත නොහැකි වූ දඩ මුදල ලෙස විගණනයට ගණනය කළ හැකි වූයේ ඩොලර් 409,537කි. එවකට රුපියල් වටිනාකමින් එය රුපියල් 53,239,810කි.
</p>
<p>
නමුත් මෙහි වැදගත්ම කරුණ එම සංඛ්යාව නොවේ. එම ගණනය සිදුකර තිබුණේ සිව්වැනි ක්ෂණික මිලදී ගැනීමේ ගල් අඟුරු තොගයෙන් සියයට 28කට පමණි.
</p>
<p>
ඉතිරි සියයට 72?
</p>
<p>
එතැනින් කතාව වෙනස් වෙයි.
</p>
<p>
නැව් පහක් – ටොන් 275,144ක්
</p>
<p>
විගණකාධිපතිවරයා ඒ තොගයත් හඳුනාගෙන තිබේ.
</p>
<p>
එනම් නැව් වාර 106, 107, 108, 113 සහ 114. එම නැව් පහෙන් පැමිණි ගල් අඟුරු ප්රමාණය මෙට්රික් ටොන් 275,144කි. සිව්වැනි ක්ෂණික මිලදී ගැනීමේ තොගයෙන් සියයට 72ක ලෙස ගණනය වන්නේ එම ප්රමාණය ය. නමුත් එම ගල් අඟුරු සඳහා අයකරගත හැකිව තිබූ දඩය කොපමණදැයි විගණනයට ගණනය කළ නොහැකි විය.
</p>
<p>
හේතුව විගණන වාර්තාව ඉතා පැහැදිලිව කියයි.
</p>
<p>
ස්වාධීන ගුණාත්මක පරීක්ෂණ වාර්තාවල ගල් අඟුරු කැට ප්රමාණය පිළිබඳ අවශ්ය තොරතුරු නොතිබිණි.
</p>
<p>
මෙහි තේරුම සරලය.
• රජයට අයකරගත හැකිව තිබූ මුදලක් තිබුණේද?</p>
<p>
• තිබුණේ නම් එය ඩොලර් කීයක්ද?</p>
<p>
• රුපියල් කීයක්ද?....එ් කිසිවක් ගණනය කිරීමටවත් අවශ්ය දත්ත තිබුණේ නැත.</p>
<p>
ජනවාරි 30 තිබුණා – පෙබරවාරි 16න් පසු නැහැ
</p>
<p>
මේ කතාවේ බරපතළම තැන එය නොවේ. විගණකාධිපතිවරයා තවත් පියවරක් ඉදිරියට ගොස් මේ දත්ත වාර්තා කිරීමේ කාලය හඳුනාගෙන තිබේ.
</p>
<p>
ස්වාධීන ගුණාත්මක පරීක්ෂණ ආයතනය 2016 ජනවාරි 30 දක්වා සිය වාර්තාවල Grain Size තොරතුරු ඇතුළත් කර තිබිණි. එහෙත් 2016 පෙබරවාරි 16න් පසු එම තොරතුරු වාර්තාවල ඇතුළත් කර නැත. විගණනය අවධාරණ කරන්නේ මේ අමුතු සිදුවීමය.
</p>
<p>
ඒ නිසා දැන් ඇසිය යුතු ප්රශ්නය තවත් නිශ්චිතය.
</p>
<p>
• කැට ප්රමාණය මැනීම නතර කළාද?</p>
<p>
• නැතිනම්,මැනීම දිගටම සිදුවූ නමුත් එහි ප්රතිඵල වාර්තා කිරීම නතර කළාද?විගණන වාර්තාවෙන් ඒ ප්රශ්නයට පිළිතුරක් ලැබෙන්නේ නැත.</p>
<p>
</p>
<p>
ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම ( Lanka Coal Company ) කළේ කුමක්ද?
</p>
<p>
මෙතැනදී කතාව ස්වාධීන පරීක්ෂණ ආයතනයෙන් ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම වෙත හැරෙයි.
</p>
<p>
Grain Size තොරතුරු වාර්තාවෙන් ඉවත් කරන ලෙස ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම පරීක්ෂණ ආයතනයට දැනුම් දුන්නේද? එසේ දැනුම් දුන් බව තහවුරු කිරීමට සාක්ෂි විගණනයට ඉදිරිපත් වී නැත. එම නිසා “ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම දත්ත ඉවත් කළ බව කීමට නිශ්චිත දත්ත නැත.
</p>
<p>
නමුත් විගණන වාර්තාව තවත් දෙයක් කියයි. තොරතුරු ලබා නොදීම සම්බන්ධයෙන් ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම විමසීමක් කළ බවට හෝ වෙනත් ක්රියාමාර්ගයක් ගත් බවට සාක්ෂි ඉදිරිපත් වී නැත. එහෙත් මූලික දැනුමක් ආයතන පරිපාලනයට තිබෙන බව විශ්වාස කරමු. රජයේ මුදල් ආරක්ෂා කිරීමට අවශ්ය දත්ත තමන්ට ලැබෙන වාර්තාවකින් නතර වූ විට, ඒ ගැන විමසීම රාජ්ය සමාගමක් විසින් මග හැර ඇතිනම් එතන මතුවන ගැටලුව සරල එකක් නොවේ.
</p>
<p>
දත්තයක් නැතිවීමේ මිල
මේ සිද්ධිය ගල් අඟුරු කැටවල ප්රමාණය ගැන ඇති තාක්ෂණික ගැටලුවක් ලෙස පමණක් බැලිය නොහැක. එක පැත්තක ගල් අඟුරු ටොන් 275,144කි.
</p>
<p>
අනෙක් පැත්තේ ඒ ටොන් 275,144 සඳහා අයකරගත හැකිව තිබූ මුදලක් ගණනය කිරීමට අවශ්ය දත්ත වාර්තාවේ නැත. එබැවින් මුදලත් ගණනය කළ නොහැක.
</p>
<p>
මෙය අප කලින් හෙළි කළ සිව්වැනි ක්ෂණික මිලදී ගැනීමේ සියයට 28 සඳහා ගණනය කළ ඩොලර් 409,537 ඉතිරි සියයට 72ට සරල අනුපාතයකින් වැඩිකර “අලාභය මෙපමණයි” කියා ලිවිය හැකි තැනක්ද නොවේ. මන්ද එක් එක් නැව් තොගයේ සැබෑ කැට ප්රමාණ පරීක්ෂණ ප්රතිඵල අප සතුව නැති බැවිනි. ඉතිරිව තිබුණේ සංකීර්ණ ගැටලුවකි . අයකරගත හැකි මුදලක් තිබුණේද, තිබුණේ නම් එය කොපමණද යන්න තීරණය කිරීමට අවශ්ය දත්ත නොතිබිණි.
</p>
<p>
අප දැන් ලංකා ගල් අගුරු සමාගමේ ප්රධානීන් වෙත යොමු කළ යුතු ප්රශ්නාවලිය පැහැදිලිය.
</p>
<p>
• 2016 ජනවාරි 30 දක්වා ස්වාධීන පරීක්ෂණ වාර්තාවල තිබූ Grain Size තොරතුරු පෙබරවාරි 16න් පසු ඇතුළත් නොකළේ ඇයි?</p>
<p>
• එම තීරණය ගත්තේ කවුද?</p>
<p>
• ගල් අඟුරු කැට ප්රමාණය මැනීම නතර කළේද, නැතිනම් මැනූ දත්ත වාර්තා කිරීම පමණක් නතර කළේද?</p>
<p>
• එම වෙනස පිළිබඳව Lanka Coal Company දැන සිටියේද?
• දැන සිටියේ නම් ඒ පිළිබඳව ගත් පියවර කුමක්ද?</p>
<p>
• නැව් 106, 107, 108, 113 සහ 114 සඳහා මුල් පරීක්ෂණ දත්ත අදත් කොතැනක හෝ තිබේද?</p>
<p>
• ඒවා තිබේ නම්, ටොන් 275,144 සඳහා අයකරගත හැකිව තිබූ සැබෑ මුදල දැන්වත් ගණනය කළ හැකිද?</p>
<p>
දත්තයක් වාර්තාවෙන් නැතිවීම කුඩා දෙයක් විය හැකිය.
</p>
<p>
නමුත් ඒ දත්තය නැතිවීමෙන් මහජන මුදලක් ගණනය කිරීමටවත් නොහැකිව අතුරුදහන් වනවිට — එය තවදුරටත් කුඩා දෙයක් නොවේ.