ඇමෙරිකාව නැවත ප්‍රහාර මාලාවක්... බොර තෙල් මිල යළිත් ඉහළට!

ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලව ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) ඉලක්කවලට නව ගුවන් ප්‍රහාර ආරම්භ කළ බව එක්සත් ජනපද මධ්‍යම අණදෙන මූලස්ථානය (CENTCOM) ඊයේ (1) නිවේදනය කළේය.

</p>

<p></p>

<p>

රොයිටර්, ගාර්ඩියන්, ඒපී සහ යූඑස්ඒ ටුඩේ වැනි බටහිර මාධ්‍ය මෙය “මාසයකට පසු නැවත හමුදා ගැටුමක්” ලෙස වාර්තා කළ අතර, මෙහර් නිව්ස්, ඉරාන විදේශ අමාත්‍යංශය සහ IRGC ප්‍රකාශකයන් එය “ආක්‍රමණයක්” සහ ජූනි ඉස්ලාමාබාද් අවබෝධතා ගිවිසුම උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස ඉදිරිපත් කළහ.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">සති අන්තයේ ආරම්භ වූ ගැටුම් චක්‍රය මෙසේය. </span>

</p>

<p></p>

<p>

ඇමෙරිකාව කියන්නේ ඉරානය හෝමුස් සමුද්‍රසන්ධියට මුහුදු බෝම්බ දැමීමට සූදානම් වූ බැවින් ලාරක් දූපතේ රොකට් විදින යන්ත්‍ර දෙකක් ඉලක්ක කළ බවය. ඉරානය ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස ජෝර්දානයේ ඇමෙරිකානු කඳවුරු දෙකකට මිසයිල එල්ල කළේය. ජෝර්දානය පැවසුවේ මිසයිල අටක් විනාශ කළ බවය.

</p>

<p></p>

<p>

ඊයේ (සැප්තැම්බර් 1) ඇමෙරිකාව නැවත IRGC ඉලක්කවලට පහර දුන් අතර ඉරාන රාජ්‍ය මාධ්‍ය කෙෂ්ම් දූපත, බන්දර් අබාස්, චාබහාර්, ජාස්ක් සහ සිරික් ප්‍රදේශවල පිපිරුම් වාර්තා කළේය.

</p>

<p></p>

<p>

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පැවසුවේ ප්‍රහාර “යුක්තිසහගත” බවත්, ඉරානය ප්‍රතිචාර දැක්වුවහොත් “තවත් බලවත් මට්ටමකින්” පහර දෙන බවත්ය. ඔහු මීට පෙර “අපි ඒවාට තදින් පහර දෙනවා” යැයිද පැවසීය. ඒ අතරම, පූර්ණ යුද්ධයක් නැවත ආරම්භ වන බවට සංඥාවක් නොවන බවත් ඔහු වෙනම කීවේය.

</p>

<p></p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://www.reuters.com/resizer/v2/E7PRKEWJSFKZJLN6DVC7LOOIQE.jpg?auth=3a1a49018a406573e04bdb0a4f34435bf27a2ff923b5a3984cb550af5afe9497&width=1920&quality=80" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් කීවේ මේ සතියේ සහ ඊළඟ සතියේ ඉරාන බැංකුවලට නව සම්බාධක පනවන බවත්, පාලනය “ආර්ථිකව හුස්ම හිර කරන” බවත්ය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඉරාන කතාව: “ගිවිසුමට ආපසු එන්න, එවිට අපිත් එනවා”

</span>

</p>

<p></p>

<p>

කිර්ගිස්තානයේ බිෂ්කෙක්හි ෂැංහායි සහයෝගිතා සංවිධාන සමුළුවේදී ජනාධිපති මසූද් පෙසෙෂ්කියාන් කීවේ මෙයයි: ඇමෙරිකාව ජූනි අවබෝධතා ගිවිසුමේ බැඳීම්වලට ආපසු ආවොත් ඉරානය “වහාම අන්‍යෝන්‍යව ප්‍රතිචාර දක්වනු ඇති.”

</p>

<p></p>

<p>

මෙහර් නිව්ස් සහ ඉරාන ජනාධිපති කාර්යාලය මෙය ප්‍රධාන ප්‍රවෘත්තියක් ලෙස පළ කළේය. ඔහු එකතු කළේ ඇමෙරිකාවේ ගිවිසුම් පිළිපැදීම සති දෙකකටත් අඩු කාලයකින් බිඳ වැටුණු බවයි.

</p>

<p></p>

<p>

විදේශ අමාත්‍යංශ ප්‍රකාශක ඉස්මායිල් බාගායි ටෙහෙරානයේ පැවති මාධ්‍ය හමුවේ කීවේ මෙසේය. “ ඇමෙරිකාව සාකච්ඡා යනු කුමක්දැයි වැරදි ලෙස තේරුම් ගෙන තිබෙනවා; ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ නියම කිරීමයි” කියාය.

</p>

<p></p>

<p>

<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://www.al-monitor.com/sites/default/files/styles/article_header/public/2026-09/2026-09-01T111724Z_1_LYNXMPEM80319_RTROPTP_4_IRAN-CRISIS-PEZESHKIAN-MOU.JPG?h=ad412b1d&itok=aejDG5nR" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>

“අධික ඉල්ලීම්වලට ඇබ්බැහි වී සිටින” ඇමෙරිකාව මේ මාවතේම ගියොත් මෙතෙක් ලැබුණු ප්‍රතිඵලයට වඩා වෙනස් දෙයක් නොලැබෙන බවත් ඔහු කීවේය. ලාරක් ප්‍රහාරයෙන් ඉරාන පුරවැසියන් තිදෙනෙකු මිය ගිය බව ඔහු සඳහන් කළේය.

</p>

<p></p>

<p>

ෆාර්ස් සහ IRGC ආශ්‍රිත මාධ්‍ය උපුටා දැක්වූ පරිදි IRGC ප්‍රකාශක හොසේන් මොහෙබ්බි කීවේ “ඇමෙරිකාව තම නව ප්‍රහාර ගැන පසුතැවෙනු ඇත” කියාය. පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බාකර් කාලිබාෆ් කීවේ ඉරානයට පර්සියානු බොක්කෙන් තෙල් අපනයනය කිරීමට ඉඩ නොදුන්නොත් “කිසිවෙකුටත් තෙල් අපනයනය කළ නොහැකි” බවය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">බටහිර සහ ඉරාන ආඛ්‍යානය අතර ප්‍රධාන වෙනස්කම්</span>

</p>

<p>

බටහිර මාධ්‍ය CENTCOM ප්‍රකාශය පදනම් කරගෙන කියන්නේ ඉරානය වාණිජ නැව් සහ ඇමෙරිකානු හමුදා ඉලක්ක කිරීමට උත්සාහ කළ නිසා ප්‍රහාර එල්ල වූ බවය. ඉරාන මාධ්‍ය කියන්නේ ජූනි ගිවිසුමේ පළමු වගන්තිය — සියලු පෙරමුණුවල හමුදා මෙහෙයුම් වහාම නැවැත්වීම — ඇමෙරිකාව කඩ කළ බවය. දෙපාර්ශ්වයම “සීමිත ගැටුමක්” යැයි කීවද, එකිනෙකාට ප්‍රතිචාර දෙන බවට දිවුරුම් දී තිබේ.

</p>

<p></p>

<p>

බටහිර වාර්තා අනුව මෙය වගන්ති 14කින් යුත් අන්තර්කාලීන ගිවිසුමකි. යුද්ධය නැවැත්වීම, හෝමුස් නැවත විවෘත කිරීම, ඇමෙරිකානු නාවික අවහිරය ඉවත් කිරීම, සම්බාධක ලිහිල් කිරීම සහ දින 60ක සාකච්ඡා කාලයක් එහි තිබුණි. ට්‍රම්ප් ජූලි මාසයේදී ගිවිසුම “අවසන්” යැයි කීවේය. ඉරානය කියන්නේ ඇමෙරිකාව සති දෙකක්-තුනක් ඇතුළත ගිවිසුම කඩ කළ බවය. දෙපාර්ශ්වයම අනෙකාගේ උල්ලංඝනයන් ගැන චෝදනා කරයි. නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් මීට පෙර වාර්තා කළේ ගිවිසුමේ බොහෝ වගන්ති කඩ වී ඇති බවය.

</p>

<p></p>

<p>

බටහිර මාධ්‍ය කියන්නේ ඉරානය ඵලදායී ලෙස සමුද්‍රසන්ධිය වසා ඇති බවත්, සඳුදා සවුදි තෙල් ප්‍රවාහන යෝධ නෞකා දෙකකට ප්‍රහාර එල්ල වූ බවත්ය. ඉරානය කියන්නේ ඇමෙරිකාව ගිවිසුමට ආපසු නොඑන තුරු සමුද්‍රසන්ධිය නැවත විවෘත නොකරන බවය. එකම සිදුවීම දෙපැත්තෙන්ම වෙනස් දේශපාලන කතාවක් ලෙස නිර්වචනය කරයි. අවසානයේ දී ලෝකයට ලැබෙන ප්‍රතිඵලය දැනෙන සුලුය. අදත් බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් මිල ඉහළ ගොස් තිබේ.

</p>

<p></p>

<p>

යුද්ධය ආරම්භ වී මාස හයකට පසු දෙපාර්ශ්වයම සම්පූර්ණ ජයග්‍රහණයක් ප්‍රකාශ නොකරයි. දෙපාර්ශ්වයම පූර්ණ යුද්ධයට ආපසු යාමට අකමැති බව පෙනේ. නමුත් එකිනෙකාගේ “සීමිත” ප්‍රහාරයට අනෙකා “දැඩි ප්‍රතිචාරයක්” දෙන බවට දිවුරුම් දී ඇති නිසා, ආර්ථික අවහිරය සහ තෙල් මාර්ගය වටා ඇති මෙම ගැටුම ඉක්මනින් නැවත හමුදා මට්ටමට නැඟීමේ අවදානම පවතී.