ජිනීවා වාර්තාවට ලංකාවේ පිළිතුර – ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් ඔබ්බට ඇති යථාර්ථය!

ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ නවතම එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් වාර්තාවට රජය අද (08) ජිනීවාහිදී පිළිතුරු දුන්නේය. එම පිළිතුර ඉදිරිපත් කළේ ජිනීවාහි ශ්‍රී ලංකා නිත්‍ය නියෝජිත සුමිත් දසනායකය.

</p>

<p></p>

<p>

විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය විජිත හේරත් අද කැබිනට් තීරණ දැනුම්දීමේ මාධ්‍ය හමුවේදීද රජයේ මූලික ස්ථාවරය පැහැදිලි කළේය. එනම් රජය ජිනීවා වගවිමේ ක්‍රියාවලිය පිළි ගන්නේ නැති බවය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">රජය ජිනීවාහි බාහිර වගවීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිනොගනී.</span>

</p>

<p></p>

<p>

විශේෂයෙන් මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ 60/1 යෝජනාව යටතේ ක්‍රියාත්මක වන බාහිර සාක්ෂි රැස්කිරීමේ යාන්ත්‍රණය ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රතික්ෂේප කරයි. රජයේ තර්කය සරලය.

ශ්‍රී ලංකාවේ සංහිඳියාව සහ වගවීම ශ්‍රී ලංකාව තුළම සිදුවිය යුතුය.එය දේශීය ආයතන මත පදනම් විය යුතුය. බාහිර යාන්ත්‍රණ රට තුළ බෙදීම් වැඩි කළ හැකි බවද රජය කියයි.

</p>

<p></p>

<p>

එහෙත් මෙතැනදී ප්‍රශ්නයක් මතුවේ.‍ෙජිනීවා වාර්තාව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ එහි සඳහන් ගැටලු විසඳීම දෙකකි. ශ්‍රී ලංකාව ඉදිරියේ ඇති සැබෑ අභියෝගය ඇත්තේ එතැනයි.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">දෙපාර්ශ්වය එකඟ වන තැනක්ද තිබේ</span>

</p>

<p></p>

<p>

ජිනීවා වාර්තාව වත්මන් ආණ්ඩුව කිසිවක් කර නැති බව කියන්නේ නැත. දූෂණයට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ග එය පිළිගනී. පාස්කු ප්‍රහාරය ඇතුළු ප්‍රකට සිද්ධි කිහිපයක විමර්ශනවල ප්‍රගතියද පිළිගනී. ජාතිවාදය සහ ආගම්වාදය ප්‍රතික්ෂේප කරන ආණ්ඩුවේ ප්‍රවේශයද සාධනීය වෙනසක් ලෙස සලකයි. ශ්‍රී ලංකා රජය අද ජිනීවාහිදීද මේ කරුණුම ඉදිරිපත් කළේය. එබැවින් ජිනීවා සහ කොළඹ අතර මතභේදය තිබෙන්නේ කිසිදු ප්‍රගතියක් සිදුවී නැතිද යන්න ගැන නොවේ.

</p>

<p></p>

<p>

මතභේදය තිබෙන්නේ සිදුවී ඇති ප්‍රගතිය ප්‍රමාණවත්ද යන්න ගැනය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත – පොරොන්දුව සහ අද තත්ත්වය</span>

</p>

<p></p>

<p>

රජයේ පිළිතුර අනුව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කර නව නීතියක් ගෙන ඒමට නියමිතය. නව කෙටුම්පත පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට සූදානම් බවද ශ්‍රී ලංකාව ජිනීවාහිදී පැවසීය. එය රජයේ පැහැදිලි ප්‍රතිසංස්කරණ පොරොන්දුවකි.

</p>

<p></p>

<p>

එහෙත් යථාර්ථය වන්නේ පැරණි පනත තවමත් ක්‍රියාත්මක වීමය.

</p>

<p></p>

<p>

මානව හිමිකම් වාර්තාව අනුව 2025දී එම පනතට අදාළ රඳවා තැබීම් 46ක් ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවට වාර්තා වී තිබේ. 2026 මාර්තු වන විට තවත් සිද්ධි 12ක් වාර්තා වී තිබිණි.

</p>

<p></p>

<p>

එබැවින් මෙහි ජිනීවා ප්‍රශ්නය නව නීතියක් පොරොන්දු වී තිබේද යන්න නොවේ. පොරොන්දුව ක්‍රියාත්මක වන්නේ කවදාද යන්නය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ස්වාධීන අභිචෝදක කාර්යාලය – තවම සැලසුමේ</span>

</p>

<p></p>

<p>

වත්මන් ආණ්ඩුව ස්වාධීන රජයේ අභිචෝදක ආයතනයක් පිහිටුවීමට පොරොන්දු විය.

</p>

<p></p>

<p>

අද ශ්‍රී ලංකාව ජිනීවා වෙත කියා සිටියේ ඒ පිළිබඳ යෝජනා අධ්‍යයනය කිරීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් කමිටුවක් ක්‍රියාත්මක වන බවය. එය ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ වී ඇති බව පෙන්වයි. එහෙත් එම ස්වාධීන ආයතනය තවම පිහිටුවා නැත. ජිනීවා වාර්තාවේ විවේචනයද එයයි.

</p>

<p></p>

<p>

ඒ අනුව දෙපාර්ශ්වයේ ප්‍රකාශ සම්පූර්ණයෙන් පරස්පර නොවේ. රජය කියන්නේ වැඩේ සිදුවෙමින් පවතින බවය. ජිනීවා කියන්නේ එය තවම අවසන් ප්‍රතිඵලයකට පැමිණ නැති බවය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">අතුරුදන්වූවන් – ආයතනය තිබීම ප්‍රමාණවත්ද</span>

</p>

<p></p>

<p>

අතුරුදන්වූවන් පිළිබඳ කාර්යාලය ක්‍රියාත්මක වන බව ශ්‍රී ලංකා රජය අවධාරණය කරයි. එයට වැඩි සම්පත් ලබාදී ඇති බවද රජය ජිනීවා වෙත දැනුම් දුන්නේය. එහෙත් ජිනීවා වාර්තාව අසන්නේ වෙනත් ප්‍රශ්නයකි.

</p>

<p></p>

<p>

අතුරුදන් වූ පුද්ගලයන්ට සිදුවූයේ කුමක්ද?</p>

<p>

ඔවුන් සිටින්නේ කොහේද?</p>

<p>

වගකිවයුත්තන් කවුද?</p>

<p>

එම ප්‍රශ්නවලට විශ්වසනීය පිළිතුරු ලැබී තිබේද?</p>

<p>

වාර්තාවේ තක්සේරුව අනුව එම ප්‍රශ්න බොහොමයක් තවමත් විසඳී නැත. එබැවින් ආයතනයක් තිබීම සහ එම ආයතනයෙන් ප්‍රතිඵල ලැබීම අතර පරතරයක් පවතී.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">ඉඩම් – කමිටුවක් සහ භූමියේ තත්ත්වය</span>

</p>

<p></p>

<p>

රජය ඉඩම් නිදහස් කිරීම, තක්සේරු කිරීම සහ වන්දි පිළිබඳ සොයා බැලීමට අමාත්‍යාංශ අතර කමිටුවක් පත්කර ඇති බව ජිනීවා වෙත දැනුම් දුන්නේය. වාර්තාවද 2025දී හමුදාව සතුව තිබූ උතුරු නැගෙනහිර ඉඩම් අක්කර 1,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිදහස් කර ඇති බව සටහන් කරයි. ඒ ප්‍රගතිය ප්‍රතික්ෂේප කර නැත.

</p>

<p></p>

<p>

එහෙත් තවත් ඉඩම් නිදහස් කළ යුතු බවට ඉල්ලීම් පවතී. ඒ නිසා මෙහිද ගැටලුව “කිසිවක් කර නැත” යන්න නොවේ. ක්‍රියාවලිය අවසන් කිරීමට පැහැදිලි කාලසීමාවක් තිබේද යන්නය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">වගවීමේ විශාලම මතභේදය</span>

</p>

<p></p>

<p>

ශ්‍රී ලංකාව සහ ජිනීවා අතර ගැඹුරුම පරතරය ඇත්තේ මෙතැනය.

</p>

<p></p>

<p>

ශ්‍රී ලංකාව කියන්නේ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයක් සිදුවී ඇති බවට චෝදනාවක් තිබේ නම් එය ස්වාධීන දේශීය ක්‍රියාවලියකින් විමර්ශනය කර නඩු පැවරිය යුතු බවය. එය රටේ ස්ථාවරයය.

</p>

<p></p>

<p>

මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය කියන්නේ දශක ගණනාවක දේශීය ක්‍රියාවලියෙන් ප්‍රමාණවත් වගවීමක් ඇති වී නැති බවය. විශේෂයෙන් යුද සමයේ රාජ්‍ය ආරක්ෂක අංශ සහ එල්ටීටීඊ සංවිධානය විසින් සිදුකළ බවට චෝදනා එල්ල වන බරපතළ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් එය එසේ කියයි. ඒ නිසා බාහිර සාක්ෂි රැස්කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අවශ්‍ය බව ජිනීවා තර්ක කරයි. ශ්‍රී ලංකාව එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

</p>

<p></p>

<p>

මෙය හුදෙක් වචන පිළිබඳ ආරවුලක් නොවේ. යුද සමයේ වගවීම සිදුවිය යුත්තේ කවුද, කොහේදීද, කුමන ක්‍රමයකින්ද යන මූලික ප්‍රශ්නය පිළිබඳ දෙපාර්ශ්වයේ වෙනසකි.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">රජයේ පිළිතුරට ශක්තියක් තිබෙන තැන</span>

</p>

<p></p>

<p>

ශ්‍රී ලංකාවට සාධාරණ තර්කයක් තිබේ.</p>

<p>

මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීමේ මූලික වගකීම රටේම ආයතන සතුය. ජිනීවා වාර්තාවද එය පිළිගනී.</p>

<p>

ජාත්‍යන්තර අපරාධ විමර්ශනය කර වගවීම තහවුරු කිරීමේ ප්‍රධාන වගකීම රාජ්‍යයට ඇති බව එහි අවසන් නිගමනවල පැහැදිලිව සඳහන් කර තිබේ. එබැවින් “දේශීය ක්‍රියාවලියක්” යන රජයේ ස්ථාවරය මූලධර්මිකව අසාධාරණ එකක් නොවේ.</p>

<p>

ගැටලුව එය නොවේ.</p>

<p>

ගැටලුව එම දේශීය ක්‍රියාවලිය විශ්වසනීයද, ස්වාධීනද, කාලසීමාවක් සහිතද, ප්‍රතිඵල ලබාදෙනවාද යන්නය.</p>

<p>

<span style="color:#dc2626">

එතැනින් පසුව රජයට ඇති අභියෝගය</span></p>

<p></p>

<p>

ජිනීවා වාර්තාවක් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම රජයකට කළ හැකිය. බාහිර යාන්ත්‍රණයක් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමද රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් විය හැකිය.

</p>

<p></p>

<p>

එහෙත් අත්අඩංගුවේ සිදුවන මරණ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් අවසන් කළ නොහැක.

</p>

<p></p>

<p>

වධහිංසා පිළිබඳ පැමිණිලි එසේ අවසන් කළ නොහැක.

</p>

<p></p>

<p>

අතුරුදන්වූවන්ගේ පවුල්වල ප්‍රශ්න එසේ අවසන් කළ නොහැක.

</p>

<p></p>

<p>

හමුදා පාලනය යටතේ පවතින ඉඩම් පිළිබඳ ප්‍රශ්නද එසේ අවසන් නොවේ.

</p>

<p></p>

<p>

ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත අහෝසි කිරීමේ පොරොන්දුවද එසේය.

</p>

<p></p>

<p>

මේවා ජිනීවා නිර්මාණය කළ ප්‍රශ්න නොවේ. ඒවා ශ්‍රී ලංකාව තුළ විසඳිය යුතු ප්‍රශ්නය.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#dc2626">අද ජිනීවාහි පෙනුණු සැබෑ චිත්‍රය</span>

</p>

<p></p>

<p>

අද ජිනීවාහි ශ්‍රී ලංකා නිත්‍ය නියෝජිතයා කළ ප්‍රකාශය සැලකිල්ලෙන් බැලූ විට තවත් වැදගත් කරුණක් පෙනේ. ශ්‍රී ලංකාව සම්පූර්ණ ගැටුම්කාරී ප්‍රවේශයකට ගොස් නැත. රජය මානව හිමිකම් කවුන්සිලය සමඟ අඛණ්ඩව සම්බන්ධ වන බව කියයි. මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය හඳුනාගත් සාධනීය වර්ධනයන් ගැනද සඳහන් කරයි.

</p>

<p></p>

<p>

එහෙත් 60/1 යෝජනාව සහ බාහිර සාක්ෂි රැස්කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

</p>

<p></p>

<p>

ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් ප්‍රවේශය ජිනීවා සමඟ සබඳතා කපා දැමීමක් නොවේ. එය සහයෝගය පවත්වාගෙන යමින් බාහිර වගවීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමකි. මෙය වැදගත් වෙනසකි.

</p>

<p></p>

<p>

අද ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ ප්‍රකාශයක් කළ කැනඩාව, බ්‍රිතාන්‍යය, මලාවි, මොන්ටිනිග්‍රෝ සහ උතුරු මැසිඩෝනියාව ඇතුළත් රටවල් කණ්ඩායමද ආණ්ඩුවේ සාධනීය ක්‍රියාමාර්ග පිළිගත්තේය.

</p>

<p></p>

<p>

එහෙත් වගවීම, අතුරුදන්වූවන්, ඉඩම්, රඳවා තැබීම් සහ සිවිල් සමාජය පිළිබඳ තවත් ප්‍රගතියක් අවශ්‍ය බව ඔවුහු පැවසූහ.

</p>

<p></p>

<p>

එබැවින් අද ජිනීවාහි ඇති වූ බෙදීම “ශ්‍රී ලංකාව හොඳද නරකද?” යන සරල ප්‍රශ්නයක් නොවේ. ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වෙනත් එකකි.

</p>

<p></p>

<p>

<span style="color:#1d4ed8">ශ්‍රී ලංකාව තමන්ම විසඳන බව කියන ප්‍රශ්න, සැබෑ ලෙසම විසඳා පෙන්වීමට එයට හැකිද?</span>

</p>

<p></p>

<p>

රජය ඒ සඳහා තවම අවස්ථාව ඉල්ලා සිටී. ජිනීවා දැන් ඉල්ලා සිටින්නේ එම අවස්ථාවට ප්‍රතිඵල පෙන්වන ලෙසය.