ට්රම්ප් CNN, MS NOW සහ Politico පුවත් සේවාවලට ධවල මන්දිර ප්රවේශය තහනම් කරයි... 'New York Times' සහ 'Washington Post' පුවත්පත්වලට අනතුරු ඇඟවීම්...
ඇමෙරිකානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ පළමු සංශෝධනය (First Amendment) මගින් භාෂණයේ නිදහස සහ මාධ්ය නිදහස ආරක්ෂා කර ඇත. නීති විශාරදයින් පවසන්නේ යම් මාධ්ය ආයතනයක වාර්තාකරණයට රජය අකමැති වූ පලියට එම මාධ්යවේදීන් කොන් කිරීමට රජයට නොහැකි බවය.
LSN Sri Lanka ·
තමන් සහ තමන්ගේ ආණ්ඩුව පිළිබඳව "ව්යාජ පුවත්" (Fake News) වාර්තා කරන්නේ යැයි චෝදනා කරමින් CNN, MS NOW සහ Politico යන ප්රධාන පෙළේ මාධ්ය ආයතන තුනට ධවල මන්දිරය තුළට ඇතුළු වීම තහනම් කරන බව ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිකුරාදා ප්රකාශ කළේය.
</p>
<p>
තමන්ගේ 'Truth Social' සමාජ මාධ්ය ගිණුම ඔස්සේ සටහනක් තබමින් ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කළේ මෙම තහනම "වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි" බලාත්මක වන බවය. ඉදිරියේදී තවත් මාධ්ය ආයතන සඳහා ද මෙවැනිම පියවර ගැනීමට ඉඩ ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
</p>
<p>
"ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා, ට්රම්ප් පරිපාලනය හෝ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය පිළිබඳව වාර්තා කිරීමේදී මාධ්ය ආයතනවලට අඛණ්ඩව ප්රබන්ධ සහ අසත්ය ලියන්නට හෝ වාර්තා කිරීමට ඉඩ දිය නොහැකියි," යනුවෙන් සටහන් තැබූ ට්රම්ප්, "තවත් ව්යාජ පුවත් මාධ්ය ආයතනවලට ඉදිරියේදී මෙයට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත," යනුවෙන් ද සඳහන් කළේය.
</p>
<p>
පසුව සිකුරාදා දිනයේදී ඕවල් කාර්යාලයේ (Oval Office) සිට මාධ්යවේදීන් ඇමතූ ට්රම්ප් කියා සිටියේ මෙම තහනමට ආසන්නතම හේතුව යම් එක් නිශ්චිත පුවතක් නොවන බවය. "ඇත්තටම මේක පසුගිය වසර කිහිපය පුරාම එකතු වුණු පුවත්වල ප්රතිඵලයක්. ඕනෑම කෙනෙකුට මේවා එපා වෙනවා," යැයි ඔහු පැවසීය.
</p>
<p>
ඔහු තවදුරටත් මෙසේ ද එකතු කළේය: "දැන්, ඔවුන්ට ඒවා ලියන්න ඕන නම්, ඒකේ ප්රශ්නයක් නැහැ. හැබැයි මට සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ ඔවුන්ව මගේ - ඒ කියන්නේ ජනතාවගේ නිවසට ඇතුළත් කරගන්න." වෙනත් මාධ්ය ආයතන පිළිබඳව විමසූ විට, ඔහු 'New York Times' සහ 'Washington Post' යන පුවත්පත් ද ව්යාජ පුවත් සඳහා උදාහරණ ලෙස නම් කළේය.
</p>
<p>
<figure style="margin:1.5rem 0;text-align:center"><img src="https://bc.gmg.io/image/upload/q_auto,c_lfill,w_4029,h_2686,f_webp/media/gmg/TFDDDNM22VFKNNFKX62PFETHOI.jpg?api_key=wsls_8c3a4bc35af7684e" alt="" style="max-width:100%;border-radius:6px" /><figcaption style="font-size:0.85em;color:#6b7280;margin-top:0.4rem"></figcaption></figure>
<span style="color:#dc2626">තහනම ක්රියාත්මක වන ආකාරය</span>
</p>
<p>
මෙම තහනම ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක වන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව තවමත් සම්පූර්ණයෙන් පැහැදිලි නැත. ට්රම්ප් මෙය "ඉතා සරල තහනමක්" ලෙස හඳුන්වා දුන් අතර, අදාළ මාධ්යවේදීන් තමන්ගේ කාර්යාලයේ හෝ ධවල මන්දිර භූමියේ සිටිනවාට තමන් අකමැති බව පැවසීය. ධවල මන්දිරයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු Fox News වෙත පවසා තිබුණේ මෙම මාධ්ය ආයතන තුනට සෙනසුරාදා සිට ධවල මන්දිර භූමියට ඇතුළු විය නොහැකි බව දැනුම් දෙමින් සිටින බවය.
</p>
<p>
කෙසේ වෙතත්, සිකුරාදා පස්වරුවේ ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයෙන් පසුවද, CNN, MS NOW සහ Politico වාර්තාකරුවන් පුරුදු පරිදි ධවල මන්දිරයේ සේවයේ නිරත වී සිටියහ. CNN මාධ්යවේදීන් උතුරු තණතිල්ලේ (North Lawn) පිහිටි තමන්ගේ නිත්ය ස්ථානයේ සිට සජීවී විකාශනයන්හි ද නිරත විය.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">මාධ්ය ආයතනවල විරෝධය</span>
</p>
<p>
මෙම පියවර ක්රියාත්මක වුවහොත් එය නීති විරෝධී බව CNN නාලිකාව ප්රකාශ කළේය.
</p>
<p>
"CNN නාලිකාව තමන්ගේ ධවල මන්දිර මාධ්ය කණ්ඩායම සහ ඔවුන්ගේ සාධාරණ මෙන්ම නිවැරදි වාර්තාකරණය පිටුපස සම්පූර්ණයෙන්ම පෙනී සිටිනවා," යනුවෙන් එම නාලිකාව පැවසීය. "රජයෙන් සිදුවන කිසිදු බාධාවකින් හෝ මැදිහත්වීමකින් තොරව එම වාර්තාකරණය සිදු කිරීමට ඇමෙරිකානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව යටතේ අපට අයිතියක් තිබෙනවා. ජනාධිපති ට්රම්ප් තර්ජනය කළ ආකාරයේ තහනමක් ක්රියාත්මක වුවහොත්, එය ව්යවස්ථාපිතව ආරක්ෂා කර ඇති මූලික අයිතිවාසිකමකට එල්ල වන නීති විරෝධී ප්රහාරයක්."
</p>
<p>
Politico ආයතනය සඳහන් කළේ තමන් තවදුරටත් ධවල මන්දිරය පිළිබඳ වාර්තාකරණයේ යෙදෙන බවත්, තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටින බවත්ය.
</p>
<p>
"Politico ආයතනය මෙකී ධවල මන්දිරය මෙන්ම ඉදිරි ධවල මන්දිරයන් පිළිබඳව ද සාධාරණ ලෙස වාර්තාකරණය ඉදිරියටම කරගෙන යනවා," එම ආයතනය පැවසීය. "අපගේ පළමු ව්යවස්ථාමය අයිතිවාසිකම් සීමා කිරීමට දරන ඕනෑම උත්සාහයකට එරෙහිව අපි ප්රබල ලෙස පෙනී සිටිනවා."
</p>
<p>
මීට පෙර MSNBC ලෙස හැඳින්වුණු MS NOW ආයතනය මේ පිළිබඳව ක්ෂණික ප්රකාශයක් නිකුත් කර නොතිබුණි.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">තහනම නීතිය හමුවේ නොපවතිනු ඇතැයි නීති විශාරදයින් කියයි</span>
</p>
<p>
ඇමෙරිකානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ පළමු සංශෝධනය (First Amendment) මගින් භාෂණයේ නිදහස සහ මාධ්ය නිදහස ආරක්ෂා කර ඇත. නීති විශාරදයින් පවසන්නේ යම් මාධ්ය ආයතනයක වාර්තාකරණයට රජය අකමැති වූ පලියට එම මාධ්යවේදීන් කොන් කිරීමට රජයට නොහැකි බවය.
</p>
<p>
මාධ්ය නිදහස උදෙසා වන පුවත්පත් කලාවේදීන්ගේ කමිටුවේ (Reporters Committee for Freedom of the Press) සභාපති බෲස් ඩී. බ්රවුන් (Bruce D. Brown) මෙම සැලසුම "සම්පූර්ණයෙන්ම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට පටහැණි" එකක් ලෙස හැඳින්වීය. ධවල මන්දිරය මාධ්යවේදීන්ට දොරටු විවෘත කළ පසු, ඔවුන්ගේ පුවත්වලට අකමැති නිසා අන් අය තහනම් කිරීමට නොහැකි බව ඔහු පැවසීය. එය "මතවාදී පදනම මත කෙරෙන පැහැදිලි වෙනස්කොට සැලකීමක්" බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
</p>
<p>
ජනාධිපතිවරයා ආවරණය කරන මාධ්යවේදීන් නියෝජනය කරන 'ධවල මන්දිර මාධ්යවේදීන්ගේ සංගමය' (White House Correspondents' Association) ප්රකාශ කළේ මාධ්ය නිදහස යන්න ජනාධිපතිවරයා යම් මාධ්ය ආයතනයක වාර්තාකරණයට කැමතිද නැද්ද යන්න මත තීරණය වන්නක් නොවන බවයි.
</p>
<p>
එක්සත් ජනපද අධිකරණය මීට පෙර තීන්දු කර ඇත්තේ ධවල මන්දිරයට ඇතුළුවීමේ මාධ්ය ප්රවේශය අත්තනෝමතික ලෙස අහෝසි කළ නොහැකි බවය. එම නිසා මෙම තහනම අධිකරණය හමුවේ අභියෝගයට ලක්වීමට වැඩි ඉඩක් පවතී. කෙසේ වෙතත් ට්රම්ප් පැවසුවේ "දිනපතා ව්යාජ පුවත්" ලිවීමට අධිකරණය විසින් ඉඩ දෙනු ඇතැයි තමන් නොසිතන බවයි.
</p>
<p>
<span style="color:#dc2626">මාධ්ය සමග ඇති දීර්ඝකාලීන ගැටුම</span>
</p>
<p>
මෙය ඇමෙරිකානු මාධ්යවල ඇතැම් කොටස් සමග ට්රම්ප් පවත්වාගෙන යන දීර්ඝකාලීන ගැටුමේ නවතම පියවරයි. ඔහු නැවත බලයට පැමිණි තැන් සිට, ඔහුගේ පරිපාලනය විසින් ඇතැම් වාර්තාකරුවන්ට ඇති ප්රවේශය සීමා කර ඇති අතර ධවල මන්දිරයේ මාධ්ය පූල් (press pool) ක්රියාත්මක වන ආකාරය ද වෙනස් කර ඇත.
</p>
<p>
මෙම මාධ්ය ආයතන තුනට ධවල මන්දිරයෙන් පිටත සිට ජනාධිපතිවරයා පිළිබඳ වාර්තාකරණයේ යෙදීමට තවමත් හැකියාව පවතී. මෙම තහනම ක්රියාත්මක වුවහොත්, ප්රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ එම මාධ්යවේදීන්ට ධවල මන්දිර භූමියට ඇතුළු වීම, මාධ්ය හමුවලට සහභාගී වීම හෝ සාමාන්ය ධවල මන්දිර මාධ්ය කුටිය තුළ රැඳී සිටීම වැළැක්වීමයි.
</p>
<p>
අදාළ මාධ්ය ආයතන "තමන්ගේ වැරදි හදාගන්නේ නම්" තහනම ඉවත් කළ හැකි බව ට්රම්ප් පැවසීය. කෙසේ වෙතත් දැනට CNN සහ Politico ආයතන පවසන්නේ තමන් පරිපාලනය පිළිබඳ වාර්තාකරණය දිගටම කරගෙන යන බවත්, තමන්ව වාරණය කිරීමට දරන ඕනෑම උත්සාහයකට එරෙහිව සටන් කරන බවත්ය.