Tagapangalaga: Labis na pondo sa budget ay konstitusyonal na ilegal

MAYNILA — Ipinahayag ng Korte Suprema na "konstitusyonal na ilegal" ang mga partikular na seksiyon ng 2024 at 2025 national budgets, pati na rin ang malalaking unprogrammed appropriations sa 2026 budget proposal. Ayon sa 121-pahinang desisyon na isinulat ng Senior Associate Justice Marvic Leonen, makikita sa mga probisyong ito ang lumalampas na pagtaas ng pondo na lampas sa iminungkahing halaga ng Pangulo.

Ang pangmatagalang isyu ay nakatuon sa kapangyarihan ng Kongreso na magbago ng budget allocation na inihain ng ehekutibo. Sa kanyang pagsusuri, pinaalala ng korte na may limitasyon ang legislative authority sa pagbabago ng presidential recommendations upang maprotektahan ang constitutional balance ng kapangyarihan.

Ang desisyon na ito ay may malaking implikasyon sa hinaharap na proseso ng budget-making sa bansa. Nangangahulugan ito na ang Kongreso ay dapat sundin ang iminungkahing budget ng Pangulo, o kung may pagbabago, dapat ito ay makatarungan at justified.

Sa kanyang paratang, sinabi ng Korte Suprema na ang labis na pagkataas ng pondo ay lumalabas mula sa pagmamalaki ng budget process at nangangahulugan ng paglapas sa constitutional limits. Ang desisyon na ito ay inaasahang magdudulot ng pagbabago sa paraan ng pagbubuo ng national budget sa susunod na mga taon.