Politics · Myanmar Bureau
မြန်မာနိုင်ငံသည် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု ကမ္ဘာ့တရားရုံး စီရင်ချက်ချ
၂၀၁၆-၁၇ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း မြန်မာ့လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး၏ သိသာထင်ရှားသော အစိတ်အပိုင်းကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် စီရင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် တင်သွင်းခဲ့သော အမှု ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။
LSN Myanmar ·

<p>အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က ၂၀၁၆ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်များတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော စစ်တပ်၏ "နယ်မြေရှင်းလင်းရေး စစ်ဆင်ရေးများ" အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် ရိုဟင်ဂျာ လူနည်းစုအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ပြုလုပ်ရပ်များ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ကြာသပတေးနေ့ (နိုဝင်ဘာ ၁၉ ရက်) တွင် စီရင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်ဟု AP၊ The Guardian နှင့် Al Jazeera/Reuters တို့က ဖော်ပြသည်။</p>
<p>"ရိုဟင်ဂျာလူဦးရေ၏ သိသာထင်ရှားသော အစိတ်အပိုင်းကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းအောက်တွင် ကျရောက်သော ပြုလုပ်ရပ်များကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း တရားရုံးက အပြည့်အဝ ယုံကြည်သည်" ဟု ICJ ဥက္ကဋ္ဌ ယူဂျီ အီဝါဆာဝါက သြဟိုင်းမြို့ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေးနန်းတော် (Peace Palace) တွင် စီရင်ချက်ကို ဖတ်ကြားစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်ဟု The Guardian က ဖော်ပြသည်။</p>
<p>မြန်မာ့လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုဆိုင်ရာ အထောက်အထားများမှ "ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော တစ်ခုတည်းသော ကောက်ချက်" မှာ ၎င်းတို့သည် ရိုဟင်ဂျာအုပ်စု၏ "သိသာထင်ရှားသော အစိတ်အပိုင်း" ကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု တရားရုံးက တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း AP က ဖော်ပြသည်။ ရည်ရွယ်ချက်သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို အခြားပြင်းထန်သော ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ခွဲခြားသည့် အဓိကအချက် ဖြစ်သည်။</p>
<p>Al Jazeera နှင့် Reuters တို့၏ အဆိုအရ မြန်မာ့တပ်ဖွဲ့များက ရိုဟင်ဂျာ ၁၀,၀၀၀ ခန့်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားများက ပြသနေသည်ဟု အီဝါဆာဝါက ပြောကြားခဲ့သည်။ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ရိုဟင်ဂျာ အရပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်း၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း၊ ကလေးများအပေါ် အလွန်အမင်း အကြမ်းဖက်ခဲ့ခြင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ပြေးနေသော ရိုဟင်ဂျာများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းတို့ကို တရားရုံးက တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်းလည်း သူက ပြောသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ကာကွယ်တားဆီးရန် တာဝန်ကိုလည်း ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း တရားရုံးက တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု Al Jazeera က ဖော်ပြသည်။</p>
<p>မွတ်စလင်အများစုနေထိုင်သော အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံ ဂမ်ဘီယာက ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းအရ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အမှုကို တင်သွင်းခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် မွတ်စလင်အများစုဖြစ်သော ရိုဟင်ဂျာ ၇၀၀,၀၀၀ ကျော် နယ်စပ်ကိုဖြတ်၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ Al Jazeera ကိုးကားသော ကုလသမဂ္ဂ ကိန်းဂဏန်းများအရ ရိုဟင်ဂျာ တစ်သန်းကျော်သည် ကော့ဇ်ဘဇားရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ယနေ့တိုင် နေထိုင်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။</p>
<p>မြန်မာနိုင်ငံသည် အမှုတစ်လျှောက်လုံး လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ စစ်ဆင်ရေးများသည် ရဲကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော အာရကန်ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော် (ARSA) ဟုခေါ်သည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို ပစ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။</p>
<p>တာဝန်ရှိသူများကို တရားစွဲဆိုရန်၊ လျော်ကြေးပေးရန်နှင့် ရိုဟင်ဂျာများ ဘေးကင်းစွာ ပြန်လာနိုင်စေရန် မြန်မာနိုင်ငံကို အမိန့်ချပေးရန် ဂမ်ဘီယာက တရားရုံးကို တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း Human Rights Watch နှင့် Al Jazeera တို့က ဖော်ပြသည်။ စီရင်ချက်ဖတ်ကြားမှုဆိုင်ရာ ကနဦးသတင်းများတွင် တရားရုံးက အဆိုပါ အစီအမံများထဲမှ မည်သည့်အချက်များကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်ကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသေးပါ။ ရိုဟင်ဂျာများကိုယ်စား ဂမ်ဘီယာက လျော်ကြေးတောင်းဆိုပိုင်ခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံက ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။</p>
<p>စီရင်ချက်သည် အပြီးသတ်ဖြစ်ပြီး အယူခံဝင်၍ မရသော်လည်း ICJ တွင် ၎င်းကို အတင်းအကျပ် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည့် အာဏာ မရှိပါ။ အမှုသည်တစ်ဖက်က လိုက်နာခြင်းမရှိပါက အခြားတစ်ဖက်က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ တင်ပြနိုင်သည်ဟု Human Rights Watch က ဖော်ပြသည်။</p>
<p>ICJ သည် ယခင်က နိုင်ငံတစ်ခုကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအတွက် တာဝန်ရှိကြောင်း တစ်ခါမျှ မတွေ့ရှိခဲ့ဖူးဟု The Guardian က ဖော်ပြသည်။ ဘော်လ်ကန်အမှုတစ်ခုတွင် တရားရုံးက ၁၉၉၅ ခုနှစ် ဆရီဘရီနီကာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် အပြစ်ပေးရန် ပျက်ကွက်ခြင်းအတွက်သာ ဆားဘီးယားကို တာဝန်ရှိသည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့သည်။</p>
<p>ICJ သည် နိုင်ငံများအကြား အငြင်းပွားမှုများကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ပြီး တစ်ဦးချင်းပုဂ္ဂိုလ်များကို စစ်ဆေးစီရင်ခြင်း မပြုပါ။ မြန်မာသမ္မတ မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၁၆-၁၇ စစ်ဆင်ရေးများကာလအတွင်း စစ်တပ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများဆိုင်ရာ စွပ်စွဲချက်များဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) တွင် ဖမ်းဝရမ်းတစ်ရပ် ဆိုင်းငံ့ထားဆဲဖြစ်ကြောင်း The Guardian က ဖော်ပြသည်။</p>
<p>ဂါဇာကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံက အစ္စရေးကို သီးခြားတင်သွင်းထားသည့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအမှုအတွက် ဤစီရင်ချက်က မည်သို့ညွှန်ပြနေသည်ကိုလည်း နီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်နေကြသည်ဟု The Guardian နှင့် Foreign Policy တို့က ဖော်ပြသည်။</p>